Achtergrond John McClane: al 25 jaar die hard familieman

Deel vijf draait nog niet in de bioscopen, of Bruce Willis heeft al gezegd best een zesde Die Hard-film te willen maken. Het ‘yippee-ki-yay, motherfucker’ schalt over de daken, de kassa rinkelt. Nothing Lasts Forever heet de bestseller van Roderick Thorp waar de eerste Die Hard-film uit 1988 op gebaseerd is. Inmiddels zijn we een kwart eeuw verder en lijkt het tegendeel bewezen: Hollywood gelooft nog steeds in de Die Hard-formule.

Natuurlijk is het moeilijk om je het succes van de serie voor te stellen zonder de pretoogjes en de arrogante grijns van actieheld Bruce Willis. En lieve hemel, wat was hij nog jong toen hij 25 jaar geleden debuteerde als politieman John McClane. Hij had zelfs haar. Maar even bepalend voor de toon van de serie waren regisseur John McTiernan en het camerawerk van Jan de Bont, die in 1994 zijn eigen regiedebuut zou maken met Speed, ‘Die Hard on a bus’.

Toen de eerste Die Hard-film eind jaren tachtig in première ging, waren actiehelden mannen die direct vanuit de sportschool de filmset op wandelden: Arnold Schwarzenegger, Sylvester Stallone, Jean-Claude Van Damme, Dolph Lundgren. Bruce Willis was bekend van de romantische detectiveserie Moonlighting en werd gecast als alledaagse agent John McClane, die het in zijn eentje moet opnemen tegen terroristen die zijn vrouw gijzelen.

Daarmee hebben we de belangrijkste ingrediënten van het succes van Die Hard te pakken. McClane is een alleman die op het verkeerde moment op de verkeerde plek belandt. Maar vooral ook een getergde huisvader. In Die Hard bezoekt hij echtgenote Holly, die carrière maakt in het decadente LA waar men coke snuift, witte wijn drinkt en seks heeft op bureaus. McClane laat haar zien waarvan een echte man is gemaakt. Inderdaad, de droom van elke Jan Lul: de held zijn en je vrouw opnieuw imponeren.

Na het fenomenale succes van Die Hard buitelden klonen over elkaar heen. Under Siege (1992, Die Hard on a boat), Nick of Time (1995, Die Hard against the clock), Con Air (1997, Die Hard on a plane), en Air Force One (1997, met de president als onvrijwillige actieheld).

Hoe onkwetsbaar John McClane in latere delen van Die Hard ook werd, hij begon als een kwetsbare actieheld met een missie die niet in de plot lag, maar in zijn karakter. Dat is niet uniek: Sylvester Stallone was in zijn eerste Rambofilm (First Blood, 1982) een getraumatiseerde Vietnamveteraan die spirituele rust zocht, Mel Gibson brak in 1987 door met Lethal Weapon, waarin hij als de eenzame, suïcidale agent Murtaugh tijdens zijn avonturen weer levenslust vond.

John McClane van Die Hard is de mislukte huisvader, vervreemd van vrouw en kinderen, op of over de rand van een scheiding, een leven van drank en „eenzame maaltijden” voor zich. Tot hij hun liefde herwint door ze te redden. Je mag je afvragen of hij in actie zou komen zonder dat zijn gezin in gevaar was. John McClane, een kwart eeuw familieman. Die hard for love.

Filmrecensent