Hoe Hommen ING kleiner en kleiner maakte

ING kondigde vandaag opnieuw een reorganisatie aan. De zoveelste sinds Brussel eiste dat ING kleiner moest worden.

Nederland, Amsterdam , 07 april 2010, Jan Hommen, CEO ING groep op weg naar een afspraak in het hoofdkantoor van ING. drs. J.H.M. Hommen, voorzitter Raad van Bestuur ING Groep / Chairman of the Supervisory Board of ING Group ING Hoofdkantoor in Amsterdam. Foto: Peter Hilz
Nederland, Amsterdam , 07 april 2010, Jan Hommen, CEO ING groep op weg naar een afspraak in het hoofdkantoor van ING. drs. J.H.M. Hommen, voorzitter Raad van Bestuur ING Groep / Chairman of the Supervisory Board of ING Group ING Hoofdkantoor in Amsterdam. Foto: Peter Hilz

Een beetje baas wil zijn bedrijf graag laten groeien en bloeien. Maar ING-topman Jan Hommen deed de afgelopen jaren exact het tegenovergestelde. Onder zijn leiding werd ING kleiner en kleiner. Onderdelen werden verkocht, mensen ontslagen. Vanochtend kondigde het bedrijf opnieuw een reorganisatie aan.

Het was precies de taak die Hommen kreeg toen hij in het voorjaar van 2009 de Belg Michel Tilmant opvolgde bij de bank en verzekeraar, de grootste van het land. Het was vlak na het uitbreken van de kredietcrisis. Die crisis had ook ING in de problemen gebracht. En dus werd er een beroep op Hommen gedaan, die toen al commissaris was bij ING. Hij zag het als een plicht de functie te aanvaarden en ING te hervormen.

Wie naar de balans van ING in 2008 en die van vandaag kijkt, kan zeggen dat Hommen voortvarend te werk is gegaan. Vijf jaar geleden werkten er nog ruim 116.000 mensen. Nu zijn dat er ruim 84.000. Veel personeel verdween door de verkoop van onderdelen. Zo werd de Amerikaanse tak van de internetspaarbank ING Direct verkocht. Diverse verzekeringsactiviteiten in onder meer Azië werden van de hand gedaan en onderdelen zoals de WestlandUtrecht Bank werden te koop gezet. Ook is het de bedoeling dat de Amerikaanse verzekeringsactiviteiten van ING naar de beurs gebracht worden. En de verzekeringsactiviteiten in Europa worden klaargemaakt voor een beursgang. Het wachten is op gunstigere marktomstandigheden.

Terug naar het crisisjaar 2008. In oktober kreeg ING een kapitaalinjectie van de staat van 10 miljard euro. Dat bleek al snel niet genoeg. De waarde van een pakket met Amerikaanse hypotheken was door de kredietcrisis zo sterk gedaald dat de balans van ING snel versterkt moest worden. Het ministerie van Financiën bedacht samen met De Nederlandsche Bank een ingewikkelde constructie waarbij onder meer geschoven werd met het economisch en juridisch eigendom van de portefeuille. Het kwam er op neer dat de staat 80 procent van het economisch eigendom, met bijbehorende risico’s, van ING overnam.

De Europese Commissie ging toen akkoord met staatssteun, maar verbond daar strikte voorwaarden aan. ING moest kleiner, overnames waren verboden zolang het bedrijf overheidssteun genoot en het mocht in de markt niet stunten met de laagste tarieven. ING kon door deze strafmaatregelen niet anders dan allerlei onderdelen verkopen; ook werd besloten de bank en verzekeraar uit elkaar te trekken.

Het personeelsbestand werd de afgelopen jaren ook flink teruggebracht door stevige reorganisaties. In november 2011 schrapte ING 2.700 banen. In november vorig jaar kondigde het bedrijf weer een reorganisatie aan. Toen werden er ruim 2.300 banen geschrapt, vooral bij verzekeraar Nationale Nederlanden en bij ING Commercial Banking. Het past in de internationale trend van een financiële sector die na de kredietcrisis flink aan het krimpen is.

Waren 2008 en 2009 qua winstgevendheid rampjaren voor ING, alle jaren daarna maakte het bedrijf weer winst. Over vorig jaar kwam de winst uit op bijna 3,9 miljard euro. Hommen zei vanochtend dat de financiële sector de afgelopen jaren veranderd is. „Instellingen hebben zich door de financiële crisis gerealiseerd dat het hele systeem moest veranderen. Wij hebben daar afgelopen jaar werk van gemaakt.”

Ook heeft ING de afgelopen jaren een groot deel van de staatssteun terugbetaald. ING heeft nu in totaal 10,2 miljard euro aan de staat overgemaakt, waarvan 7,8 miljard aan verleende steun en 2,4 miljard aan rente en premie. Hommen zegt nu dat ING van plan is in mei 2015 alles te hebben terugbetaald.

Financieel staat ING er sterker voor. Het eigen vermogen is toegenomen en de schulden zijn verlaagd. ING heeft het minimale bufferkapitaal voor noodgevallen opnieuw verhoogd tot 11,9 procent van het eigen vermogen. De verwachting is dat Hommen dit jaar opstapt. Zijn termijn eindigt in april.

Zelf wilde hij er vanochtend niets over zeggen. „Dat is een beslissing van de Raad van Commissarissen.” Zou hij niet liever wíllen blijven om ING weer te laten groeien? Daar geeft hij geen antwoord op.