Zuidoost-Europa verzet zich tegen hogere energieprijzen

Hoge energieprijzen zorgen voor grote onrust onder burgers in Zuidoost-Europa. In tien Bulgaarse steden gingen zondag mensen de straat op op te protesteren tegen de hoge stroomrekeningen. De minister voor Energiezaken kreeg een sneeuwbal tegen zijn hoofd en twee auto’s van het distributiebedrijf EVN gingen in vlammen op.

In arme Europese landen zoals Bulgarije, Servië en Albanië gaat een groot deel van het inkomen van huishoudens in de winter naar verwarmingskosten. Vroeger werd verwarming zwaar gesubsidieerd. De regeringen proberen dat nu af te bouwen en de energiemarkt volgens Europese regels te liberaliseren.

Dat leidt tot hogere rekeningen. In Bulgarije is in juli besloten de prijzen met 13 procent te verhogen. De elektriciteit wordt hier geleverd door drie bedrijven, twee Tsjechische en een Oostenrijkse.

Deze commerciële bedrijven zijn veel strenger tegen wanbetalers dan de staatsbedrijven die vroeger de nutsvoorzieningen leverden. Ze laten huishoudens vaak een deel van de rekening vooruit betalen en sluiten de stroom sneller af bij betalingsachterstanden.

In Albanië is begin dit jaar de vergunning van het Tsjechische elektriciteitsbedrijf CEZ ingetrokken. Het bedrijf had in 2009 de meerderheid van de aandelen overgenomen in de nationale stroomdistributie. Het heeft conflicten met de Albanese regering over onbetaalde rekeningen en investeringen. CEZ heeft Brussel inmiddels om arbitrage gevraagd.