Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Zwerversgeluk in blik

Aan de Spaanse westkust wordt alles uit zee in blikjes gestopt.
Aan de Spaanse westkust wordt alles uit zee in blikjes gestopt.

Het zou goed kunnen zonder keuken. De meeste aardbewoners hebben geen keuken. Hooguit een enkel warmtebronnetje in of dicht bij huis. Met een enkel pitje, gas of elektrisch; het gaat uitstekend. Ik oefen het schraalhanzen. Handicapkoken, met één pan en één vlam. Gaat me goed af. De regering heeft ter gelegenheid van de herdenking van de watersnoodramp van 60 jaar geleden gezegd dat het maar zo weer kan gebeuren. Luxe lui, vijf pitten gewend en een stad van aanrechtkastelen, zijn dan, op weg naar hoger gelegen gebied, hopeloos onthand.

We zullen in het tijdelijke tentenkamp weer waardering krijgen voor de door culinairen geminachte levensmiddelenindustrie. Iedereen, overal in de wereld, kookt met bouillonblokjes. En sinds de uitvinding van instant noedels, pasta die in heet water onmiddellijk zacht wordt en eetbaar, gebruikt heel Azië ze vrijwel elke dag kant en klaar, ook onderweg. Samen met gedroogde groente en kruiden die ook aan wat heet water genoeg hebben om terug lekker te worden.

En dan wat allemaal wel niet uit blik komt! Ik was er naar wezen kijken. Hoe aan de Spaanse westkust alles uit de zee in blikjes wordt gestopt. Inktvis, tonijn, sardines, mosselen en kokkels. Eerst gekookt, dan in blik. Spanjaarden hebben grote kokkelhonger. Behalve hun eigen kokkels van voor de kust hebben ze ook alle Nederlandse nodig van de Wadden. De vis- en schelpdierconserven staan voor verbazend hoge prijzen in supermarkten. Er zijn blikjes bij die zo bijzonder worden gevonden en zo duur zijn, dat ze zijn beveiligd met een chip die bij de kassa wordt uitgeschakeld. Een dief komt er niet geruisloos mee door het detectiepoortje.

We kennen in Nederland de blikken koektrommel met verschillende koekjes erin. Een groots cadeau van tante op visite. Een trommel die op zondag opengaat. In Spanje kennen ze hem ook. Misschien zijn er met koekjes, maar ik vond een trommel, gevuld met verschillende kleine blikjes. Vis en schelpdieren. Zondagen zijn daar anders. Vrolijker.

De inblikkerij waar ik binnen mocht, een van vele in een gebiedje in Galicië, noord van het noorden van Portugal, is een droom van een gaarkeuken. Ze doen het werk voor de zwerver die geen keuken heeft en toch wil smullen. De baas en eigenaar, een vriendelijke vrouw, trok verschillende blikjes voor me open voor een proeverij met een houten prikkertje. Heerlijk, zei ik. En u eet dit natuurlijk elke dag.

Nee, zei ze, tot mijn stomme verbazing. Heel Spanje eet uit onze blikjes. Wij niet. Aan de kust eten we niet uit blik. We eten alles vers uit de zee. Hebben ze dan toch een keuken bij nodig, althans een eigen pitje thuis.

Wouter Klootwijk schrijft wekelijks op deze plek over eten en keukenbenodigdheden.