Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Arbeidsmarkt

Redding = versobering

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) gaat er niet over, maar hij doet wel een duit in het zakje. Terecht.

Collectieve arbeidsovereenkomsten van individuele ondernemingen zijn geen zaak van de minister. Maar Dijsselbloem heeft wel een zakelijk en een politiek belang dat hem bij bank en verzekeraar SNS Reaal recht van spreken geeft.

Dijsselbloem handelt de onderwerpen rond SNS Reaal in volgorde van binnenkomst af. Tien dagen geleden nationaliseerde hij SNS Reaal toen de verliezen op vastgoedleningen en -projecten de kapitaalbuffers van het financiële concern hadden uitgehold zonder dat adequate versterking van particuliere investeerders in zicht was.

Vervolgens onderhandelde hij het aanvangssalaris van de nieuwe topman Van Olphen 5 procent omlaag ten opzichte van diens voorganger. Hij verdedigde de 550.000 euro vaste beloning zonder bonus daarna vorige week in een debat meteen boze Tweede Kamer.

In datzelfde debat over de redding van SNS Reaal en vanochtend in een interview in De Telegraaf zet de minister ook het personeel voor het blok. Hij roept op tot versobering van de cao-afspraken en verbindt dat aan de hele bedrijfstak. Met dat laatste gaat de minister een paar stappen te ver. Hij gaat niet over de arbeidsvoorwaarden bij individuele banken. Dat is voorbehouden aan vakbonden en, in deze bedrijfstak, vooral grote individuele werkgevers. Als de markt in deze bedrijfstak naar behoren werkt, zullen de arbeidskosten overigens gaan dalen gezien de trage groei en de noodzaak de winstgevendheid te verhogen.

Minister Dijsselbloem gaat niet over de cao’s in de bedrijfstak, maar hij heeft wel een bijzondere positie als aandeelhouder van ABN Amro en SNS Reaal. Maar ook in die positie geldt: een aandeelhouder voert geen cao-onderhandelingen. Hij kan, nee, hij moet natuurlijk het bestuur van die twee banken wel duidelijk maken dat hij grote waarde hecht aan versoberde arbeidsvoorwaarden, om te beginnen uit financiële noodzaak. Banken moeten hun kapitaalbuffers versterken en het verlagen van de beloningskosten heeft daarop meteen een gunstige invloed.

Maar zeker zo belangrijk is de psychologische noodzaak: de samenleving heeft opnieuw een bank moeten redden om financiële en maatschappelijke paniek na een faillissement te voorkomen. Zoals Dijsselbloem terecht in het Kamerdebat zei: „Hier geldt werk boven inkomen.” Hij heeft de nieuwe top al gevraagd om te kijken naar salarisvermindering van het middenkader dat niet onder de cao valt. Het zou het personeel van SNS Reaal sieren als iedereen dezelfde 5 procent verlaging aanbiedt als de nieuwe topman Van Olphen.