Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Media

Henk op tv, Jan achter het stuur

50Plus won gisteren opnieuw een zetel in de peiling. Henk Krol is het gezicht van de partij, maar de baas lijkt Jan Nagel.

Den Haag. Ze kennen elkaar al sinds 1978, Jan Nagel en Henk Krol. Nagel was eindredacteur van het spraakmakende VARA-radioprogramma In de Rooie Haan, dat politiek mengde met humor en opinie. Krol was voorlichter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer. „Als we zaken deden met de VVD”, zegt Jan Nagel, „dan sprak ik met Henk”.

Dertig jaar later, toen Nagel kandidaten zocht voor zijn nieuwe partij 50Plus, belandde hij bij Krol, ondernemer en hoofdredacteur van de Gay Krant. „Je weet hoe dat gaat”, zegt Nagel. „Je kijkt onder je relaties en kennissen. Toen dacht ik: Henk, dat zou een goeie zijn.”

Nagels intuïtie bleek te kloppen. Sinds ze samen de spil vormen van 50Plus – Krol als het gezicht in de Tweede Kamer, Nagel als de strateeg op de achtergrond – gaat het de partij voor de wind. De partij trekt aandacht met gepeperde stellingnames over ouderen die „aan alle kanten worden gepakt” door het kabinet-Rutte. In één maand meldden zich naar eigen zeggen duizend nieuwe leden. In de peiling van Maurice de Hond scoorde 50Plus gisteren opnieuw hoger. De partij staat nu virtueel op 13 zetels – ze heeft er twee.

50Plus vormt een wonderlijke coalitie. Het andere Tweede Kamerlid, Norbert Klein, is een voormalige VVD’er, net als Krol en een aantal leden van het partijbestuur. Maar in de kring van informele adviseurs zitten weer oud-PvdA-prominenten als Bram Peper en Marcel van Dam. Peper dacht mee „over de sociologie van 50Plus”, Van Dam helpt met de finesses van overheidsfinanciën „en andere zaken waar ik in mijn Volkskrant-column regelmatig over schrijf”. Hij kent Nagel al sinds de vernieuwingsbeweging Nieuw Links die de PvdA eind jaren zestig opschudde.

Ook opiniepeiler Maurice de Hond speelde een belangrijke rol bij de opkomst van 50Plus. Hij gaf Nagel het advies om niet mee te doen met de voorlaatste Kamerverkiezingen en ontdekte dat de naam ‘50Plus’ het beste resoneerde bij kiezers. De Hond was als adviseur betrokken bij twee eerdere politieke avonturen van Nagel: Leefbaar Nederland en de Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang rond Peter R. de Vries. De Hond zegt dat hij iedere partij die bij hem aanklopt, adviseert.

Henk Krol is het gezicht van 50Plus, maar is hij ook de baas? Vermoedelijk niet. Het lijkt erop dat oprichter Jan Nagel de leiding nog altijd stevig in handen heeft. Behalve het lidmaatschap van de Eerste Kamer heeft Nagel geen officiële functies meer in de partij. Maar informeel is Nagels invloed groot: elke dinsdagmorgen vergadert hij als senator mee met de Tweede Kamerfractie, en hij heeft „vrijwel dagelijks” contact met Krol via e-mail en telefoon.

De 73-jarige Nagel heeft fans en ook veel vijanden. Hij wordt bewonderd om zijn uithoudingsvermogen en politieke gevoel. Bram Peper noemt hem liefkozend „een oproerkraaiertje”. Maar niet iedereen kan zich vinden in zijn autoritaire stijl van leidinggeven. De tweede senator van 50Plus stapte vorig jaar woedend uit de partij. Ook oud-PPR-politicus Michel van Hulten, in 2011 vierde op de lijst voor de Eerste Kamer, vertrok met slaande ruzie. Hij noemt Nagel nu „een angstige man die niet wil dat anderen iets te zeggen krijgen”.

Door wie laten Krol en Nagel zich eigenlijk informeren? Hun standpunten, zeggen Kamerleden van andere partijen, lijken wel érg op die van de grote pensioenfondsen en belangenclubs voor ouderen: het korten van de oudedagsvoorziening is onnodig, want de buffers zijn hoog genoeg. Krol bestrijdt die suggestie: „De lijst van mensen met wie ik praat is haast onuitputtelijk.”

Maar Jan Nagel vertelt een ander verhaal. Gevraagd naar zijn belangrijkste informatiebronnen, zegt hij: „Ik put mijn kennis vooral uit directe contacten met de pensioenfondsen.” Hij praat veel met Martin van Rooijen, oud-voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden. En deze week, vertelt hij, was hij nog op bezoek bij de directeur van PNO, het pensioenfonds voor de media. „Slimme man, zou je ook eens mee moeten praten!”