Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Voetbal

Gifkikker Advocaat ziet te weinig van zichzelf bij PSV

PSV-coach Dick Advocaat is op zijn 65ste nog net zo bezield als toen hij begon. Hij probeert dat vuur elke dag over te brengen aan zijn wisselvallige ploeg.

De verscherpte gedragscode van de KNVB waarin staat dat protesten tegen de leiding uit den boze zijn, is simpelweg niet aan Dick Advocaat besteed. De 65-jarige coach van PSV leek zaterdag in het Gelredome wel een vaatje buskruit. Advocaat tierde, juichte, schold, gebaarde en duwde bijna de bank omver tijdens een enerverend duel met Vitesse. Alles om te winnen. Na het gelijkspel (2-2) bleef hij stilzwijgend voor zich uit kijken. Een half uur later was Advocaat weer de rust zelve. „Ach, af en toe lul ik maar wat langs de lijn”, zei hij met een lach op zijn gezicht.

Advocaat mag dan misschien bijna met pensioen gaan, maar zijn verbetenheid lijkt groter dan ooit. De oud-voetballer bleef als speler vooral door zijn karakter op de been. Als trainer ging hij in de leer bij Rinus Michels en ontgroeide de middelmaat. ‘De Kleine Generaal’ maakte de afgelopen jaren naam bij Zuid-Korea, Zenit Sint-Petersburg en Rusland. Advocaat werd in het buitenland op handen gedragen. Hoe anders was dat toen hij als bondscoach van Oranje in 2004 werd verguisd. Een jaar geleden stond hij voor de vraag: een nieuw lucratief avontuur in het buitenland of een terugkeer naar PSV?

De geboren Hagenaar was er al vrij snel uit. Wat had hij nog in Nederland te zoeken? PSV had het geluk dat Advocaat kort daarna toevallig Kees Jansma trof. „Ik zat naast hem in het vliegtuig en Advocaat zei dat hij PSV had afgezegd”, zei de perschef van het Nederlands elftal. „Ik zei dat hij lekker in Nederland moest gaan werken. Dat werd een lange discussie, maar daarna koos Advocaat alsnog voor PSV.”

Jansma raakte de juiste snaar bij Advocaat, die in zijn hart niets liever wil dan erkenning in Nederland. Hij tekende een eenjarig contract en legde de lat bewust zo hoog mogelijk. Als PSV de titel niet wint vertrekt Advocaat sowieso. Nederland kreeg het afgelopen half jaar een gelouterde coach te zien die het heft sterk in handen nam. Hij kon echter niet voorkomen dat zijn spelers soms op mentaal vlak tekortschoten.

Met lede ogen moest Advocaat toezien dat titelfavoriet PSV op onverklaarbare wijze uitstekende wedstrijden afwisselde met pijnlijke nederlagen. De coach ging op harde wijze de strijd aan met zijn spelers. Van spits Tim Matavz tot doelman Przemyslaw Tyton en van Georginio Wijnaldum tot Dries Mertens, niemand hoefde op respijt te rekenen.

Advocaat verbaasde zich over de soms geringe professionaliteit in zijn selectie. Zo zette hij aan het begin van het seizoen miljoenenaankoop Matavz terug naar Jong PSV omdat die niet fit genoeg was, Tyton zou te onzeker zijn en verloor zijn plaats aan Boy Waterman, Wijnaldum is volgens Advocaat niet de spelbepalende middenvelder die hij zelf denkt dat hij is en Mertens gaf in uitwedstrijden soms gewoonweg te weinig. Maar ook anderen kregen van Advocaat onderuit de zak.

PSV ging als winterkampioen de tweede helft van het seizoen in, maar een thuisnederlaag tegen PEC Zwolle zorgde direct weer voor onrust. Advocaat hamerde tijdens de winterstop bij technisch manager Marcel Brands op de komst van versterkingen. Verder dan het aantrekken van de Zweed Oscar Hiljemark ging de clubleiding niet. De overgang van Adam Maher van AZ mislukte. Het sierde Advocaat dat hij daarvoor begrip kon opbrengen. PSV begon zaterdagavond aan een drieluik tegen Vitesse, FC Utrecht en Feyenoord.

In aanloop naar het duel met Vitesse had Advocaat aangekondigd dat er „een nieuwe periode” zou komen. Over de invulling daarvan zweeg hij. De voorbije weken zag Advocaat tot zijn tevredenheid dat spelers uit eigen beweging extra trainingsarbeid gingen verrichten. Afgelopen vrijdag zette de coach de vaste volgers van PSV op het verkeerde been door te stellen dat hij geen reden zag zijn basiselftal te wijzigen. Maar in Arnhem bleek Hiljemark te spelen, Matavz begon op de bank.

Aanvoerder Mark van Bommel nam het elftal als het verlengstuk van Advocaat bij de hand. De middenvelder bracht vooral rust en overleg. Advocaat genoot van zijn ploeg die voor rust via een strafschop van Dries Mertens op 1-0 kwam. De tactiek om wat ‘meer compact’ te spelen leek goed uit te pakken.

Na rust toonde PSV wéér zijn andere gezicht. Advocaat ontplofte bijna toen scheidsrechter Pol van Boekel in de 77ste minuut een strafschop aan Vitesse gaf omdat Marcelo invaller Mike Havenaar vast zou hebben gehouden. Advocaat bleef maar tieren tegen vierde official Martin van den Kerkhof. Zelfs nadat Wijnaldum PSV direct daarna weer op een 2-1 voorsprong had gezet, vervolgde Advocaat zijn scheldkanonnade tegen de arbitrage. „We winnen toch wel”, beet hij de vierde man toe.

Vanaf de kant zag Advocaat hoe de gemoederen op het veld hoog opliepen. Vitessenaar Theo Janssen landde op de enkel van Kevin Strootman. Rood voor Janssen.

De strijd leek gestreden, totdat Wilfried Bony twee minuten voor tijd raak kopte. Advocaat ontstak opnieuw in razernij. De gifkikker viel deze keer niet over de arbitrage, maar over een dekkingsfout van Timothy Derijck. „Ondenkbaar”, foeterde Advocaat na afloop, in de wetenschap dat de spelers van PSV nog steeds niet op hun baasje lijken.