Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

China is nu al de grootste handelsnatie ter wereld

Een mijlpaal: China passeert de VS als grootste handelsnatie. Vooral de Chinese importgroei is voor Europa goed nieuws.

Een jaar of acht eerder dan in talrijke economische toekomstscenario’s was voorspeld, is China de Verenigde Staten gepasseerd als grootste handelsnatie ter wereld. Of deze rolwisseling een permanent of tijdelijk fenomeen is, is stof voor debat. Nieuw Amerikaans en Chinees cijfermateriaal van de ministeries van Handel wijzen echter onmiskenbaar op een nieuw feit in de mondiale handelsgeschiedenis.

China exporteerde en importeerde in 2012 voor 3.870 miljard dollar, de VS voor 3.820 miljard dollar, een verschil van vijftig miljard dollar. Het gaat hier uitsluitend om goederenhandel, de waarde van diensten is niet meegeteld.

Hoewel de Amerikaanse economie (15.000 miljard dollar) twee keer zo groot is als de Chinese (7.300 miljard dollar) is het bereiken van deze mijlpaal geen verrassing.

China is niet alleen het centrum van de mondiale maakindustrie. Het land is uitgegroeid tot de grootste verbruiker en verwerker van grondstoffen. En het is inmiddels ook de grootste automarkt ter wereld. Het is slechts een kwestie van tijd of dat soort superlatieven zijn ook van toepassing voor de markten van luxegoederen (horloges, parfums, kleren en reizen) en digitale apparatuur, smartphones in het bijzonder. Volgens de Shanghai Daily van vandaag hebben nu een miljard Chinezen een mobieltje en zijn er 538 miljoen internetters. Hoe kan het ook anders in een land waar de economie in de afgelopen 34 jaar met gemiddeld 9,9 procent is gegroeid.

Het feit dat China nu de eerste handelsnatie van de wereld is geworden komt na een jaar waarin de importen met 28,8 procent en de exporten met 25 procent stegen. Vooral de aanhoudende stijging van de importen is volgens economen goed nieuws voor de wereldeconomie. „Het gaat niet langer om het importeren van grondstoffen en onderdelen die na verwerking en assemblage weer worden geëxporteerd, het gaat ook om importen voor binnenlandse consumptie. De binnenlandse vraag wordt steeds krachtiger als gevolg van de groei van de middenklasse”, aldus Zuo Xiaolei, hoofdeconoom van Galaxy Securities in Shanghai.

Jim O’Neill van Goldman Sachs wijst op de handelspolitieke consequenties nu duidelijk is dat China zich ook voor vele Europese landen aan het ontwikkelen is tot belangrijkste, bilaterale handelspartner. In gesprek met Bloomberg zei de uitvinder van de term BRIC’s (Brazilie, Rusland, India, China) dat Duitsland in 2020 twee maal zo veel exporteert naar China als naar Frankrijk. Dat moet gevolgen hebben voor de werking van de as waarom de EU draait, suggereerde hij.

Uit Chinese en Amerikaanse cijfers blijkt overigens dat in januari de VS en niet langer de EU de grootste afzetmarkt was voor China. Het Chinese handelsoverschot met de VS groeide opnieuw en zal voor spanningen blijven zorgen. Deze rolwisseling (tussen de VS en de EU) is het gevolg van een duidelijke terugval in de Chinese exporten naar Italië (- 10,4) en Frankrijk (-6,4 procent).

In China zelf is koel gereageerd. Iedereen viert bij familie thuis het Jaar van de Slang, ook de propaganda-afdelingen van de partij. Veel belangrijker voor de Chinese analisten is het in de handelscijfers verpakte signaal dat na een beter dan verwacht 2012 (met een groei van 7,8 procent) 2013 geen slecht jaar zal worden met meer dan 8 procent groei. Het is duidelijk dat de wereldeconomie aantrekt. En dat in China de nieuwe investeringen in infrastructuur, waaronder het netwerk van hoge snelheidstreinen, effect sorteren.

Voor de grote meerderheid van de bevolking (en de gemoedsrust van de partijtop) telt vooral dat de inflatie in vier jaar is gedaald van ruim 6 procent naar 2 procent. Alleen de groente werd 12,5 procent duurder door aanvoerproblemen naar de grote steden. Oorzaken: de giftige smog in Beijing en het natte, koude weer in de grote landbouwprovincies.