Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Religie

Benedictus stapt onverwachts op

Paus Benedictus XVI gisteren tijdens een gebed in de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad. Hij is de 265ste paus van de katholieke kerk.
Paus Benedictus XVI gisteren tijdens een gebed in de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad. Hij is de 265ste paus van de katholieke kerk. Foto AFP

Geheel onverwachts heeft paus Benedictus XVI (85) bekendgemaakt dat hij op 28 februari aftreedt. Hij meldde dit persoonlijk, in het Latijn, in een vergadering met kardinalen vanochtend. Hij zei zich „volledig bewust” te zijn van de ernst van zijn besluit. Hij zei dat hij „de kracht” niet meer heeft om de kerk te leiden. „Ik voel het gewicht van de plicht, het is voor het welzijn van de kerk.” De paus verwees naar zijn gezondheid.

In het canoniek recht is bepaald dat pausen kunnen aftreden. Op voorwaarde dat „het afstand doen uit vrije wil geschiedt.” De vorige paus die voortijdig aftrad was paus Gregorius XII, die regeerde van 1406 tot 1415.

In 2005 werd de Duitse kardinaal Joseph Ratzinger, destijds deken van het college van kardinalen, gekozen tot opvolger van Johannes Paulus II. Benedictus was al meteen bij zijn aantreden omstreden vanwege zijn conservatieve standpunten. In een hoogst ongebruikelijke stap keerde de Duitse bondskanselier Angela Merkel zich in 2009 tegen Benedictus, toen die de omstreden conservatieve Britse bisschop Richard Williamson wilde rehabiliteren, een notoire loochenaar van de Holocaust. De laatste jaren werd de kerk geplaagd door onrust over kindermisbruik.

Onder Johannes Paulus II, die in 2005 overleed, begon al een discussie over de vraag of een paus wegens zwakke gezondheid moet kunnen aftreden. Een aantal katholieke leiders was voor, maar de toenmalige Poolse paus, die aan Parkinson leed en vaak niet meer te verstaan was, wilde die stap nog niet zetten.