Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Economie

'94 procent EU-budget gaat terug naar de lidstaten'

A giant euro banner, featuring an image of a euro coin and promoting stronger European economic governance, hangs on the side of the headquarters of the European Union commission at the Berlaymont Building, in Brussels, Belgium on Monday Nov. 21, 2011. Germany is signaling resistance to stepping up Europe’s response as the debt crisis that began more than two years ago in Greece threatens France, after snaring Ireland, Portugal, Italy and Spain. Photographer: Jock Fistick/Bloomberg
A giant euro banner, featuring an image of a euro coin and promoting stronger European economic governance, hangs on the side of the headquarters of the European Union commission at the Berlaymont Building, in Brussels, Belgium on Monday Nov. 21, 2011. Germany is signaling resistance to stepping up Europe’s response as the debt crisis that began more than two years ago in Greece threatens France, after snaring Ireland, Portugal, Italy and Spain. Photographer: Jock Fistick/Bloomberg Bloomberg

De aanleiding

De Europese Unie kan weer even vooruit met de nieuwe begroting die afgelopen vrijdag werd vastgesteld. Als het Europees Parlement tenminste geen veto uitspreekt, want de Europarlementariërs zijn niet blij met de verkleining van het budget van zo’n 1.000 miljard euro (voor de periode 2007 - 2013) naar 960 miljard euro voor 2014 - 2020. Dat is nog steeds een enorm bedrag, maar slechts een fractie van de 27 nationale begrotingen bij elkaar.

En bovendien, schreef nrc.next afgelopen vrijdag, 94 procent van dat geld „vloeit in de vorm van projecten en subsidies terug naar de lidstaten”. Eigenlijk spotgoedkoop dus die EU. „Krap 6 procent gaat naar administratiekosten – salarissen, gebouwen, enzovoort.” Dat zet het geklaag over hoge salarissen bij de EU een beetje in perspectief. Maar klopt het ook? Next.checkt zocht het uit.

En klopt het?

De Algemene Rekenkamer in Den Haag onderzoekt jaarlijks de inkomsten en uitgaven van de Europese Unie. In het EU-trendrapport 2013 staat dat de Unie in 2011, het meest recente jaar waarover definitieve cijfers bestaan, 129,4 miljard euro uitgaf. Daarvan ging ruim 57 miljard euro naar ‘natuurlijke hulpbronnen’, bijna 55 miljard naar ‘duurzame groei’, ruim 8 miljard naar ‘administratieve uitgaven’, ruim 7 miljard naar ‘de EU als mondiale partner’ en bijna 2 miljard naar ‘burgerschap, vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid’.

Als we de precieze bedragen nemen dan bleken de administratieve uitgaven in 2011, oftewel salarissen, gebouwen enzovoorts, 6,46 procent van het totaal te bedragen. Maar de uitgaven verschillen per jaar. Daarom kijken we ook naar de totale begroting 2007 - 2013. Die bedraagt 1034 miljard euro. Daarvan gaat 57,1 miljard euro naar administratieve uitgaven, oftewel 5,52 procent. De precieze uitgaven over 2012 en 2013 zijn nog onbekend, dus het exacte percentage dat in de periode 2007 - 2013 naar administratieve kosten gaat, valt nog niet te berekenen. Maar gezien de 6,46 procent in 2011 en de begrote 5,52 procent over de hele periode lijkt de „krap 6 procent” die nrc.next vrijdag noemde een juiste omschrijving.

Dan de overige 94 procent die terug zou vloeien naar de lidstaten. Om te bekijken of dat waar is, moeten we weten waar omschrijvingen als ‘natuurlijke hulpbronnen’ en ‘duurzame groei’ voor staan. Navraag bij de Rekenkamer leert dat met het eerste de aloude landbouwsubsidies worden bedoeld. Die heten niet meer zo omdat boeren tegenwoordig ook aan natuurbeheer doen. Ook gaat er geld naar ‘dier- en plantgezondheid’ en ‘plattelandsontwikkeling’. Samen met geld voor visserij wordt dit alles nu samengevat onder ‘natuurlijke hulpbronnen’. Hoe dan ook, dat geld wordt in de EU-landen uitgegeven en vloeit dus inderdaad terug naar de lidstaten.

Met ‘duurzame groei’ blijken vooral de vroegere structuurfondsen te worden bedoeld, waarmee onder andere snelwegen in Polen worden aangelegd. Dit geld is vooral bedoeld om de concurrentiekracht van achtergebleven regio’s te bevorderen. Ook deze bedragen worden dus in de lidstaten besteed.

Maar dan de 7 miljard in 2011 en de begrote 56,8 miljard in 2007 - 2013 voor ‘de EU als mondiale partner’. Dit geld gaat onder meer naar ontwikkelingshulp in de derde wereld en naar landen die voorbereidingen treffen op EU-toetreding, zoals Kroatië momenteel. Dit geld vloeit dus niet terug naar de huidige lidstaten. In 2011 ging het om 5,5 procent (2 miljard) van de totale uitgaven. Voor de hele periode 2007 - 2013 is 5,49 procent (56,8 miljard) begroot voor deze post.

De 2 miljard in 2011 en de begrote 12 miljard in de hele periode voor burgerschap, vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt dan weer wel in de lidstaten besteed. Dit geld gaat onder meer naar cultuur- en mediaprojecten (bijvoorbeeld filmfondsen), maar ook naar investeringen in de buitengrenzen van de EU om illegale immigranten buiten de deur te houden.

Conclusie

Afgelopen vrijdag schreef nrc.next dat „krap 6 procent” van het EU-budget naar „administratiekosten – salarissen, gebouwen, enzovoort” gaat. Dat blijkt te kloppen.

nrc.next schreef ook dat de overige 94 procent „in de vorm van projecten en subsidies terug naar de lidstaten” vloeit. Dat klopt niet helemaal. Van die 94 procent gaat zo’n 5,5 procent namelijk naar ontwikkelingshulp en naar landen die nog niet tot de EU zijn toegetreden. Van de totale EU-uitgaven vloeit dus zo’n 88,5 procent terug naar de lidstaten.

De bewering dat krap 6 procent van het EU-budget opgaat aan administratiekosten en dat de overige 94 procent terugvloeit naar de lidstaten beoordelen we daarom als grotendeels waar.