Vertraging maakt testen JSF fors duurder - verdubbeling mogelijk

F-35 Joint Strike Fighter. Foto AFP

De kosten voor het testen van de Joint Strike Fighter (JSF), het toestel dat de F-16-straaljagers van de luchtmacht moet gaan vervangen, lopen flink op. De testvluchten kosten de komende jaren niet 27,1 miljoen euro, zoals eerder werd gedacht, maar kunnen zelfs verdubbelen.

De kosten lopen op doordat de testfase later begint en langer duurt, blijkt uit een brief van minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert aan de Kamer, schrijft persbureau Novum.

In 2008 werd nog gedacht dat de zogeheten operationele testfase in het voorjaar van 2012 zouden beginnen en tweeënhalf jaar zouden duren. In de huidige planning wordt de JSF pas vanaf begin 2015 getest, en dat vier jaar lang. Nederland moet het eerste testtoestel echter al eind maart afnemen. Het tweede testtoestel komt waarschijnlijk ook dit jaar nog.

Een poging om de JSF’s, officieel F-35 genoemd, tot het begin van de testfase te leasen aan de Verenigde Staten liep op niets uit. Het Pentagon had daarvoor geen geld. Daarom moet defensie de toestellen ergens stallen of al eerder gaan deelnemen aan de tests. De kosten lopen daardoor op tot minstens 47 miljoen en mogelijk zelfs 55 miljoen euro.

De hogere kosten kunnen volgens de minister worden afgeschreven op de post reserveringen. Op 3 april wil Hennis de Kamer nader informeren over de planning voor de komende jaren.

Behalve op de hogere kosten voor de testfase wijst Hennis in haar brief ook op voortdurende onzekerheid in de Verenigde Staten over de JSF. Als het conflict tussen president Barack Obama en het Congres over de begroting leidt tot bezuinigingen, kunnen die ook het JSF-programma raken.

Bovendien ligt er een advies om de ontwikkelingsfase van het toestel niet te laten overlappen met de operationele testfase. Als het Amerikaanse ministerie van defensie dit advies overneemt, kan ook dat gevolgen hebben voor de planning.

Coalitiepartijen VVD en PvdA spraken in het regeerakkoord af eind dit jaar te beslissen of behalve de testtoestellen nog meer JSF’s worden gekocht ter vervanging van de oude F-16’s. Doordat de toestellen steeds duurder worden, kunnen er steeds minder worden aangeschaft. In plaats van 85 toestellen kunnen er nog maar 56 worden betaald. Daarvoor moet al worden beknibbeld op andere onderdelen van de krijgsmacht.