‘Ik geloof helemaal niks van niemand’

Eric Hennekam (58), archiefspecialist en docent ‘zoeken op internet’.

„Vijftien jaar geleden stoorde ik me enorm aan een krantenartikel waar volgens mij niks van klopte. Ik ben niet zo’n ingezonden brievenschrijver, ik wilde liever iets doen om de berichtgeving te verbeteren. Daarom bood ik bij de School voor Journalistiek in Utrecht aan om de studenten te leren hoe je goed in archieven kunt zoeken, ook online. Dat was toen nog nieuw en in een mum van tijd belden alle andere opleidingen journalistiek of ik daar ook wilde komen.

„Ik geloof helemaal niks van niemand, en zeker van journalisten niet. Ik help ze wel met plezier, geef vaak tips waar dingen gevonden kunnen worden en doe onderzoek voor veel media. Ook help ik regelmatig mensen met hun stamboom. Als ik eenmaal een archief gezien heb, dan vergeet ik het niet meer. Dat is wel een fijne afwijking. Ik werk vier dagen per week als medisch genealoog, dat is mijn echte baan. De rest van de tijd ben ik hiermee bezig.

„De belangrijkste vraag die je moet stellen is: welke personen zijn direct of indirect betrokken bij wat je zoekt? Als je parlementaire stukken nodig hebt, en je krijgt in Nederland nul op het rekest, probeer het dan eens bij de Europese Unie. Daar moeten vaak stukken naartoe gestuurd worden en worden ze misschien wel vrijgegeven. Of een ander voorbeeld: een tijdje geleden bleek dat sommige Chinese en Thaise massagesalons in Nederland er vooral zijn voor de happy endings. Een krant uit het Zuiden wilde weten of er daar ook zulke salons zijn. Je kunt dan gaan kijken naar bouwdossiers en eigenaren vergelijken. Maar er zijn natuurlijk ook bezoekers bij betrokken. Toen heb ik mij ingeschreven op hookers.nl en jazeker, daar vond ik recensies over massagesalons. Er worden op veel meer plekken dan je denkt op de een of andere manier archieven bijgehouden.

„Je moet goed denken aan de historische context van wat je zoekt. Ik heb meegewerkt aan het onderzoek naar misbruik in de katholieke kerk. Veel journalisten gingen zoeken op het woord internaat. Maar in die tijd werden internaten meestal anders genoemd, dat was bijvoorbeeld kostschool, juvenaat of klein-seminarie. Verplaatsen in de historische context geeft dus meer resultaat bij archiefzoek. Goed archiefonderzoek begint met literatuuronderzoek.”