Topuniversiteiten vrezen kortingen onderzoeksbudget

Europese universiteiten zijn bang dat de regeringsleiders van de Europese Unie donderdag besluiten het budget voor wetenschappelijk onderzoek drastisch te korten.

„Topresearch schraagt welvaart”, schrijft de League of European Research Universities (LERU), waarin 21 Europese topuniversiteiten samenwerken, in een brandbrief aan de vooravond van de Europese raad in Brussel. Onder hen de universiteiten van Amsterdam, Utrecht en Leiden en die van Oxford en Cambridge.

De universiteiten vrezen dat het algemene budget voor onderzoek en innovatie (80 miljard euro voor de periode 2014-2020) het slachtoffer wordt van onderhandelingen over de meerjarenbegroting van de EU, waarin lidstaten vooral hun eigen belangen nastreven.

Zowel premier David Cameron als premier Mark Rutte lijken het belangrijker te vinden met een ‘trofee’ thuis te komen dan het Europese onderzoeksgeld te redden, hoewel topuniversiteiten in hun land daar relatief zeer veel profijt van hebben, zeggen bronnen in Brussel met kennis van de onderhandelingen.

Een reeks Britse universiteiten deed maandag ook nog een eigen oproep aan premier Cameron om hun belang niet uit het oog te verliezen.

Het geplande onderzoeksbudget (‘Horizon 2020’) bedraagt minder dan 10 procent van de totale Europese meerjarenbegroting voor 2014-2020 (1.000 miljard euro), maar is wisselgeld geworden bij de bredere onderhandelingen. Het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken willen vooral hun eigen zogeheten rebate, een korting op hun EU-contributie, intact houden. Oost-Europese landen hechten aan ‘hun’ ontwikkelingsfondsen. Frankrijk en vooral Italië willen niet verder inleveren op hun landbouwsubsidies.

Onder universiteitsbestuurders bestaat de vrees voor een compromis waarbij het onderzoeksbudget alleen op het oog intact blijft, maar dat voortaan ook gebruikt wordt om andere projecten te financieren. Een kandidaat zou Galileo zijn, het programma voor Europese GPS-satellieten ter waarde van 6 miljard euro.

De European Research Council (ERC), dat het budget beheert, schreef vorige week al een brandbrief aan de regeringsleiders. „De toekomst van Europa is alleen op hersens te bouwen”, aldus de ERC. De raad kreeg daarbij steun van grote ondernemingen die van Europees onderzoeksgeld profiteren en, eerder, van 44 Europese Nobelprijswinnaars.