Wie is deze dame van Picasso, voor wie iemand 33 miljoen euro over had?

Een schilderij dat Pablo Picasso schilderde van zijn muze Marie-Thérèse Walter heeft op een veiling ruim 33 miljoen euro opgebracht. Picasso’s schilderijen staan niet bekend om hun realisme, maar met de foto van zijn muze ernaast blijkt dat hij haar toch herkenbaar schilderde. Wie was die muze eigenlijk, voor wie een anonieme bieder 33 miljoen neertelde?

Voor dit schilderij van Picasso werd gisteren 33 miljoen euro betaald.
Voor dit schilderij van Picasso werd gisteren 33 miljoen euro betaald. Foto EPA / Andy Rain

Een schilderij dat Pablo Picasso schilderde van zijn muze Marie-Thérèse Walter heeft op een veiling bij Sotheby’s in Londen omgerekend ruim 33 miljoen euro opgebracht. Picasso’s schilderijen staan niet bekend om hun realisme, maar met de foto van zijn muze ernaast blijkt dat hij haar toch herkenbaar schilderde. Wie was die muze eigenlijk, voor wie een anonieme bieder 33 miljoen neertelde?

Het gaat om het portret Femme assise près d’une fenêtre uit 1932, dat werd verkocht aan een anonieme telefonische bieder. Helena Newman, die leiding geeft aan de afdeling impressionistische en moderne kunst van veilinghuis Sotheby’s, noemde het kunstwerk een “prachtig en monumentaal portret” uit een van de beste perioden van Picasso’s leven. Newman zei dat er de afgelopen jaren een grote markt is ontstaan voor Picasso’s portretten van Walter.

Zoek de verschillen

Picasso ontmoette de Franse Marie-Thérèse Walter (1909–1977) voor het eerst in Parijs in 1927 en kreeg al snel een relatie met de zeventienjarige. Ze kwamen elkaar toevallig tegen toen Walter in de Galeries Lafayette aan het shoppen was. Volgens de overlevering zou Picasso hebben gezegd:

“Je hebt een interessant gezicht. Ik zou een portret van je willen maken. Ik ben Picasso.”

Zij kende de kunstenaar schijnbaar totaal niet, en even later ontstond een romance. Picasso was toen zelf al 45 en nog getrouwd met zijn eerste vrouw, Olga Khokhlova.

Het hoge voorhoofd, het volle bovenlichaam en de blonde haren… Vergelijk zelf - dit is een foto van de vrouw die hem inspireerde tot talloze schilderingen:

Marie-Thérèse Walter, minnares van Pablo Picasso tussen 1927 en 1936. Foto Hollandse Hoogte / Rue des Archives / PVDE

Marie-Thérèse Walter, minnares van Pablo Picasso tussen 1927 en 1936. Foto Hollandse Hoogte / Rue des Archives / PVDEMarie-Thérèse Walter, minnares van Pablo Picasso tussen 1927 en 1936. Foto Hollandse Hoogte / Rue des Archives / PVDE

Walter en Picasso kregen een dochter, Maya Widmaier-Picasso. Rond 1936 ging Picasso over op zijn nieuwe minnares, Dora Maar, en hield hun relatie op. Walter werd vaak als een wat vrolijker, zonnige, blonde vrouw afgebeeld, in tegenstelling tot de donkerder portretten van minnares Dora Maar. In 1977 pleegde Marie-Thérèse echter zelfmoord, vier jaar na de dood van Picasso.

Picasso maakte in die periode zijn meest gewilde schilderijen

In 2011 werd La Lecture voor bijna dertig miljoen euro geveild, twee keer de verwachte opbrengst. Ook hier was Walter model:

Picasso's La Lecture werd in 2011 voor bijna 30 miljoen euro verkocht. Het werd net als het gisteren verkochte schilderij in 1932 geschilderd, een van de meest gewilde jaren voor Picasso's schilderijen. Foto EPA / Sotheby's

Picasso's La Lecture werd in 2011 voor bijna 30 miljoen euro verkocht. Het werd net als het gisteren verkochte schilderij in 1932 geschilderd, een van de meest gewilde jaren voor Picasso's schilderijen. Foto EPA / Sotheby's Picasso's La Lecture werd in 2011 voor bijna 30 miljoen euro verkocht. Het werd net als het gisteren verkochte schilderij in 1932 geschilderd, een van de meest gewilde jaren voor Picasso's schilderijen. Foto EPA / Sotheby's

Le Rêve uit 1932 is al even bekend:

Le rêve met muze Walter als model, ook uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / Erich Lessing Culture and Fine Arts Archives

Le rêve met muze Walter als model, ook uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / Erich Lessing Culture and Fine Arts ArchivesLe rêve met muze Walter als model, ook uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / Erich Lessing Culture and Fine Arts Archives

Nu au plateau de sculpteur uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / Polaris

Nu au plateau de sculpteur uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / PolarisNu au plateau de sculpteur uit 1932. Foto Hollandse Hoogte / Polaris

Ook onder andere Femme aux cheveux jaunes (1931), Nu au fauteuil noir (1932), Le repos (Marie-Thérèse Walter) (1932), Femmes lisant (Deux Personnages) (1934) deze uit 1937, verschillende etsen en beelden van Picasso werden geïnspireerd door Walter. In 2011 was er nog een expositie in New York met rond de tachtig kunstwerken van Picasso geïnspireerd op Marie-Thérèse. Een zoektochtje bij de afbeeldingen van Google levert talloze verbeeldingen van de minnares op.

Dochter Maya werd eveneens meerdere keren door Picasso afgebeeld, zoals hier te zien:

Het schilderij Meisje met een boot uit 1938. Foto EPA / Gerry Penny / GP / CG

Het schilderij Meisje met een boot uit 1938. Foto EPA / Gerry Penny / GP / CGHet schilderij Meisje met een boot uit 1938. Foto EPA / Gerry Penny / GP / CG

En wat werd er verder nog verkocht?

De veiling van Sotheby’s had de een na hoogste Londense opbrengst voor impressionistische, moderne en surrealistische kunst ooit: 140,8 miljoen euro. Schilderijen van Claude Monet, Edgar Degas, Gustave Caillebotte, Egon Schiele, Joan Miró, Alfred Sisley en Salvador Dalí werden verkocht.

Claude Monets Nymphéas avec reflets de hautes herbes uit de periode 1914-1917 bracht ruim tien miljoen euro op. Foto EPA / Andy Rain

Claude Monets Nymphéas avec reflets de hautes herbes uit de periode 1914-1917 bracht ruim tien miljoen euro op. Foto EPA / Andy RainClaude Monets Nymphéas avec reflets de hautes herbes uit de periode 1914-1917 bracht ruim tien miljoen euro op. Foto EPA / Andy Rain

Een bezoeker in Sotheby's naast Edgar Degas' Après le bain (Femme s'éssuyant) uit 1882-1885 (links). Het bracht 9 miljoen euro op. Foto Reuters / Suzanne Plunkett

Een bezoeker in Sotheby's naast Edgar Degas' Après le bain (Femme s'éssuyant) uit 1882-1885 (links). Het bracht 9 miljoen euro op. Foto Reuters / Suzanne PlunkettEen bezoeker in Sotheby's naast Edgar Degas' Après le bain (Femme s'éssuyant) uit 1882-1885 (links). Het bracht 9 miljoen euro op. Foto Reuters / Suzanne Plunkett

Het Leopold Museum in Wenen verkocht drie uitzonderlijke werken van Egon Schiele voor in totaal zestien miljoen euro, waaronder deze:

Egon Schiele's Liebespaar (Zelfportret met Wally) uit 1914 bracht negen miljoen euro op. Foto EPA / Andy Rain

Egon Schiele's Liebespaar (Zelfportret met Wally) uit 1914 bracht negen miljoen euro op. Foto EPA / Andy RainEgon Schiele's Liebespaar (Zelfportret met Wally) uit 1914 bracht negen miljoen euro op. Foto EPA / Andy Rain