Opinie

Obama pakt klimaatverandering aan, dit keer écht

Sen. John Hoeven, R-N.D, walks toward a illustration of the Keystone Pipeline and proposed expansions, after a news conference on Capitol Hill in Washington, Wednesday, Jan. 23, 2013. A key approval of a revised route for the Keystone XL oil pipeline from Canada to the U.S. Gulf Coast puts the long-delayed project back in the hands of the U.S. government. (AP Photo/Jacquelyn Martin)
Sen. John Hoeven, R-N.D, walks toward a illustration of the Keystone Pipeline and proposed expansions, after a news conference on Capitol Hill in Washington, Wednesday, Jan. 23, 2013. A key approval of a revised route for the Keystone XL oil pipeline from Canada to the U.S. Gulf Coast puts the long-delayed project back in the hands of the U.S. government. (AP Photo/Jacquelyn Martin) Senator John Hoeven pleit voor Keystone XL (Foto AP)

We moeten het nog even over Obama hebben. Zou hij het werkelijk aandurven om van klimaatbeleid een serieus thema van zijn tweede ambtstermijn te maken, zoals hij beloofde zijn aanvaardingstoespraak vorige maand? Dit is wat hij zei:

We will respond to the threat of climate change, knowing that the failure to do so would betray our children and future generations. Some may still deny the overwhelming judgment of science, but none can avoid the devastating impact of raging fires, and crippling drought, and more powerful storms. The path towards sustainable energy sources will be long and sometimes difficult. But America cannot resist this transition; we must lead it. We cannot cede to other nations the technology that will power new jobs and new industries – we must claim its promise. That is how we will maintain our economic vitality and our national treasure – our forests and waterways; our croplands and snowcapped peaks. That is how we will preserve our planet, commanded to our care by God. That’s what will lend meaning to the creed our fathers once declared.

Mooie woorden (inclusief de slimme verwijzing naar God – een handreiking aan de conservatieve Republikeinen), maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat hij aan het begin van zijn eerste termijn ook al vond dat de wetenschap – die volgens Obama onder zijn voorganger nogal was verguisd – zijn rechtmatige plek in het denken en handelen van de Amerikaanse regering terug moest krijgen, want:

each day brings further evidence that the ways we use energy strengthen our adversaries and threaten our planet.

Obama wist de verlamming over het thema klimaat in het Congres tijdens zijn eerste ambtstermijn niet te doorbreken. En hij heeft daar ook niet echt een poging toe gedaan. Hij werd volledig in beslag genomen door economisch herstel en de ziektekostenverzekering.

Deze keer is de situatie anders, bezweert vicepresident Joe Biden. ‘I’ll tell you what my green dream is: that we finally face up to climate change’, zei hij eind vorige maand tegen Amerikaanse milieugroepen. En Lisa Jackson, scheidend hoofd van het Amerikaanse milieuagentschap EPA, weet zeker dat Obama geen loze woorden heeft gesproken: ‘De president is heel duidelijk geweest. Ik zou niet weten hoe hij nog duidelijker had kunnen zijn.’

Ook de benoeming van John Kerry tot minister van Buitenlandse Zaken wordt door menigeen gezien als een goed teken. In de Senaat was Kerry een voorvechter van een klimaatwet die al door het Huis van Afgevaardigden was aangenomen. Hij kreeg lof voor zijn aanpak, ook al strandde de wet uiteindelijk toch, waarna Obama besloot om buiten het Congres om maatregelen te nemen.

Maar misschien wel belangrijker is de benoeming van Denis McDonough tot de nieuwe chief of staff in het Witte Huis. McDonough, een vertrouweling van de president, zei al in 2007 dat Obama heel goed besefte dat klimaat een onderwerp was waar al veel te lang weinig aan was gedaan. Ook schreef McDonough in 2006 mee aan een artikel over Amerikaanse financiële steun aan klimaatbeleid in ontwikkelingslanden.

Toch wordt het nog heel lastig manoeuvreren. The New York Times wijst erop dat Obama in zijn eerste persconferentie na zijn inauguratie een stuk vager was over zijn plannen. Hij pleitte slechts voor ‘a wide-ranging conversation’. Dat wijst er volgens de krant op dat hij zal proberen de confrontatie uit de weg te gaan. Mogelijk door op dezelfde manier verder te gaan als de afgelopen jaren: via maatregelen van het milieuagentschap, zonder betrokkenheid van het verdeelde Congres.

Volgende week zal Obama zijn plannen toelichten in de State of the Union toespraak (lees ook hier en hier). Maar de echte testcase wordt de Keystone XL, de grote oliepijpleiding tussen de smerige teergronden in Canada en de VS (van Alberta naar Texas). Een jaar geleden keurde Obama  die pijpleiding af, omdat het grondwater in Nebraska erdoor vervuild zou kunnen raken. De leiding wordt verplaatst en binnenkort verschijnt een nieuw rapport over de veiligheidsaspecten. Dan zal Obama echt moeten kiezen: voor schone energie of voor  goedkope olie.

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.