Zonder moslimextremisten is er extra voetbalvreugde in Gao

De nationale vlag van het etnisch verdeelde land wappert niet alleen in het noorden en zuiden maar ook buiten Mali. Met dank aan het huidige succes in de Afrika Cup.

In Gao werd de overwinning van het Malinese elftal op Zuid-Afrika afgelopen zaterdag gevierd als een bevrijding. „Vive le Mali”, riepen jongens die de wedstrijd volgden op een kleine tv bij een winkel. Voetbal was tot een week geleden nog verboden in de Noord-Malinese stad, die moslimextremisten sinds april vorig jaar onder de knoet hielden.

Nu de stad is ingenomen door de Fransen, konden de inwoners van Gao weer vrijuit voetbal kijken. Malinese militairen, die de wacht hielden bij een hotel, maakten vreugdesprongetjes toen doelman Soumbeila Diakite de beslissende strafschop stopte en Mali zich kwalificeerde voor de halve finale van de Afrika Cup. Jongeren reden in een parade van toeterende brommers door Gao, de avondklok trotserend die sinds de Franse inname van kracht is.

Voetbal heeft politiek tintje gekregen in Mali. De goede prestaties van The Eagles tijdens de Afrika Cup vallen samen met de herovering van Noord-Mali op de moslimextremisten. Bovendien leiden de overwinningen de aandacht voor even af van het slechte nieuws: giftige verdeeldheid tussen etnische groepen, wraakacties van zwarte Malinezen tegen Arabieren en Toeareg, en angst voor terroristische aanslagen.

Met een simpel gebaar stelde aanvoerder Seydou Keita de overwinning symbool voor de herwonnen eenheid van zijn land. Gewikkeld in een Malinese vlag zei hij op de persconferentie na de zege op Zuid-Afrika: „Hij (de vlag) wappert niet alleen in het noorden van Mali, en niet alleen in het zuiden van Mali, maar ook buiten Mali. Dat is belangrijk. Alleen voetbal kan dat bewerkstelligen.”

Keita heeft de Afrika Cup vanaf het begin aangegrepen om aandacht te vragen voor de oorlog. Op een persconferentie droeg hij een T-shirt met een oproep tot vrede, waarmee hij een schorsing riskeerde. Politieke boodschappen zijn verboden tijdens het toernooi, maar de officials zagen het door de vingers.

Ook vorig jaar liet Keita van zich horen. Hij veroordeelde de militaire coup die zich voltrok tijdens de Afrika Cup in Gabon en Equatoriaal Guinee, en die leidde tot de machtsgreep van de moslimextremisten in Noord-Mali. The Eagles werden toen derde, na een 1-0 nederlaag in de halve finale tegen Ivoorkust.

Keita is de onbetwiste leider van het elftal, niet alleen politiek maar ook sportief. De geroutineerde middenvelder, die in 2008 als eerste Malinees bij FC Barcelona tekende, en met de Catalaanse club drie keer landkampioen werd, de Champions League won en twee keer de wereldbeker veroverde, bouwt tegenwoordig zijn profcarrière af in China.

Maar Keita bleef wel spelen voor het nationale elftal, vastberaden om zijn door conflict verscheurde land te verblijden met de titel. „Ik heb alles gewonnen in het voetbal”, zei Keita op de persconferentie. „Ik heb alle titels veroverd. Het enige wat ik nu wil, is zorgen voor vreugde mijn land.”

De Franse trainer van The Eagles, Patrice Carteron, heeft zijn spelers vijf dagen voor de Africa Cup verzameld in de Malinese hoofdstad Bamako om ze te motiveren en „de sfeer te laten proeven”. De meeste Malinese spelers voetballen in Europa en hadden de problemen in hun thuisland niet van dichtbij meegemaakt. Duizenden Malinezen kwamen elke dagen kijken naar de trainingen in het stadion van Bamako.

„Mijn spelers, ik denk niet dat ze zoiets eerder hadden meegemaakt”, zei Carteron. Het was fantastisch. Alle mensen waren blij om de spelers te zien, om positieve dingen te zien.”

Met een hoop doorzettingsvermogen en veerkracht wist Mali de groepsfase door te komen. Daarbij was een sleutelrol weggelegd voor Keita. Hij nam zijn team bij de hand en maakte in de slotfase het enige doelpunt tegen Niger. In de wedstrijd tegen Congo had Mali aan een gelijkspel genoeg doordat het met een punt voorsprong de slotwedstrijd inging. In de kwartfinale zorgde Keita voor de gelijkmaker tegen Zuid-Afrika, waardoor Mali terug in de wedstrijd kwam. In de halve finale wacht morgen Nigeria.

„Onze grootste motivatie is om het Malinese volk en alle supporters gelukkig te maken”, zei aanvaller Modibo Maiga na de zege op Zuid-Afrika. „Ook al hebben we ons met moeite gekwalificeerd, we willen niet herhalen wat vorig jaar gebeurde. We willen het nu beter doen.”