Opinie

Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Arbeidsmarkt

Ria uit Emmen

Een touringcar vol zingende vrouwen rijdt over de snelweg. Ze dragen T-shirts van de vakbond. Op de opklaptafeltjes liggen rollen Mentos, pakjes shag. Hun lied gaat op de wijze van Altijd is kortjakje ziek:

Waarom zijn wij hier vandaag?

We hebben voor de politiek een vraag

Zij willen korten in de zorg

Iedereen moet het zelf maar doen

Waarom, waarom politiek

Maken jullie Nederland toch zo ziek!

Ik zit naast Ria. Ze draagt een lichtblauw fleecejack met de tekst Buurtdiensten. Dat is haar oude werkgever in de thuiszorg. Ze draagt het jack met trots. Haar oude baas weigerde mee te doen met de aanbestedingsronde van de gemeente Emmen, want hij wilde niet werken voor dumpprijzen. Er volgde collectief ontslag.

Nu werkt ze voor Faveo, een soort zorguitzendbureau. Ze kreeg een nulurencontract als interieurverzorgster. Poetsjuffrouw. Voor drie euro minder dan voorheen. Zo’n zes euro netto.

Zes. Ze moest wel. En geld is niet eens de grootste zorg.

Zestien jaar werkte ze in de thuiszorg. Er mocht steeds minder – tot er helemaal niets meer mocht. Haar functie werd opgeknipt. Je hebt nu mensen die schoonmaken. En je hebt mensen die ‘signaleren’.

Vroeger deed je dat signaleren er gratis bij, vertellen ze in de bus. Je zag tekenen van beginnende dementie. Je constateerde dat de verwarming stuk was. Nu kom je bij je oude cliënt en mag je zelfs geen boterham smeren, geen kopje koffie drinken.

Cliëntinformatie krijg je niet, want je bent poetsmevrouw. Maar zelfs een poetsmevrouw moet dingen weten. Bijvoorbeeld: dat je liever niet schoonmaakt met chloor bij een cliënt met COPD.

Het enige wat je nog signaleert is of er stof ligt. Cru gezegd: iemand zit dood in z’n stoel en jij stofzuigt er omheen, conform je contract.

Maatwerkvoorziening, heet dat in het regeerakkoord. In de vakbondsbus heet het anders: loondump; zorgcowboys; stopwatchzorg.

Ria legt nu een schriftje neer bij sommige cliënten, in de hoop dat de andere interieurverzorgers het ook lezen.

Ze mist haar oude werk, de korte lijntjes, het persoonlijk contact. Ik mis het echt, zegt ze, ik mis het verschrikkelijk.

Als er dan bezuinigd moet worden, waarom niet eerst op de diknekken?

Was de thuiszorg maar een bank. Was ze allang gered.

Straks zal de bus aankomen in Nieuwegein, voor het Grote Thuiszorg Debat, strak georkestreerd door Abvakabo FNV. Een debat is het niet. Het PvdA-Kamerlid, hoe redelijk zijn woorden, hoe dapper zijn pogingen om alles uit te leggen – geen schijn van kans maakt hij hier, één man versus Marjolein uit Eindhoven, Nelia uit Heerlen, Joke uit Groningen: 31 touringcars vol Ria’s, boos als mijnwerkers, met spandoeken, gastoeters, pakjes shag, en een liedje op de wijs van Kortjakje.

Arjen van Veelen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen.