Koning onder de parkeerplaats

Na de vondst van Richard III is het de vraag waar hij herbegraven moet worden. En krijgt hij een katholieke of een anglicaanse dienst?

De schedel van Richard III die in Leicester is opgegraven.
De schedel van Richard III die in Leicester is opgegraven.

Een ambitieuze en gewetenloze tiran, meende Shakespeare, die Richard III onsterfelijk maakte met onder meer de woorden „Een paard! een paard! Mijn koninkrijk voor een paard!” Een despoot, vond staatsman Thomas More. Een Engelse koning die tijdens zijn korte regeerperiode (1483-1485) goed deed, maar wiens erfenis door vier eeuwen shakespeariaanse propaganda is tenietgedaan, meent een vereniging die al sinds 1924 strijd voor eerherstel van Richard III.

Die strijd is nog niet gestreden. Ook niet sinds gisteren bekend is waar Richard lag begraven – onder een gemeentelijke parkeerplaats in Leicester. En nu rijst bovendien de vraag: waar moet de koning herbegraven worden. In de kathedraal van Leicester of in Westminster Abbey, waar bijna alle Engelse vorsten liggen? En moet Richard III – een katholiek – dan een anglicaanse dienst krijgen?

De vondst van Richard spreekt in Engeland sterk tot de verbeelding. De koning, de laatste der Plantagenets, die sinds 1154 over Engeland, Wales, Ierland en delen van Frankrijk regeerden, stierf tijdens de Slag van Bosworth in 1485. Daarmee kwam een einde aan de bloedige Rozenoorlogen tussen de huizen van York en Lancaster om de troon, en begon de regeerperiode van de Tudors.

Lange tijd was het een van de grote mysteries in de Engelse geschiedenis wat er met het lichaam van Richard III was gebeurd. Volgens sommige bronnen zou hij in een rivier zijn gegooid. Hij blijkt begraven in een klooster, dat vervolgens door Henry VIII werd vernietigd in zijn poging alle sporen van Rome uit te wissen.

Een skelet dat vorige zomer onder de resten van het klooster werd gevonden, is volgens archeologen van de Universiteit van Leicester „zonder enige twijfel” Richard III. Zij baseren zich deels op DNA-onderzoek. Via twee vrouwelijke lijnen, waarvan één uitkomt bij een Londense meubelmaker, werd DNA vergeleken met dat van het skelet.

Dergelijk onderzoek zou over enkele jaren niet meer mogelijk zijn geweest, vertelden de onderzoekers gisteren tijdens een persconferentie: de vrouwelijke lijn sterft met de huidige generatie uit. Een vergelijking met de mannelijke lijn (de hertog van Beaufort en diens zoons) laat nog op zich wachten.

Het DNA-bewijs ondersteunt het archeologisch bewijs. De verwondingen – tien in totaal – van het skelet komen overeen de verwondingen die Richard volgens historische bronnen zou hebben opgelopen tijdens de Slag van Bosworth, en met wapens die in die tijd werden gebruikt. Bovendien is het lichaam dat van een ongeveer dertigjarige man die aan scoliose leed, een verkromming van de ruggengraat. Dat komt overeen met historische beschrijvingen van Richard.

En met die van Shakespeare, die Richard laat zeggen: „Misvormd, onaf, ter hemel voor mijn tijd.”