De maffia en het voetbal

Matchfixing, het vooraf regelen van de uitslag van een voetbalwedstrijd, bestaat al jaren. Als beide elftallen belang hadden bij hetzelfde resultaat, maakten ze het elkaar niet moeilijk. Dat is herhaalde malen gebeurd in interlands op toernooien om het Europees of het wereldkampioenschap. De tegenpartij omkopen, spelers die sportief toch weinig tot niets meer te winnen hadden, ook dat is in competities voorgekomen.

Het onderzoek waarvan Europol gisteren de eerste resultaten bekendmaakte, gaat verder. Matchfixing is lucratieve handel geworden voor goksyndicaten. Verrassend is deze bevinding niet; via journalistiek onderzoek, in Nederland met name van het weekblad Voetbal International, werd al eerder de werkwijze van dergelijke maffiose organisaties beschreven.

Het komt voor in Afrika, Azië, Latijns-Amerika en zeker ook in Europa en dus, twijfel daar maar niet aan, in Nederland. En niet alleen in het voetbal. Europol hield afgelopen zomer de Olympische Spelen in de gaten. IOC-voorzitter Rogge zei al eerder over matchfixing: „Het verbreidt zich. We kennen ook al voorbeelden in cricket en tennis.”

Rogge stelde ook dat de sportwereld de hulp van overheden nodig heeft om de netwerken te ontmantelen. Die zal dan uit heel wat meer moeten bestaan dan het onderzoek dat minister Schippers (Sport, VVD) vorige week aankondigde. Een onderzoeksteam gaat trachten vast te stellen of en op welke schaal de manipulatie van wedstrijden in Nederland plaatsheeft. De bedoeling is om te komen tot aanbevelingen hoe matchfixing te bestrijden is en of daar nieuwe instrumenten voor nodig zijn.

Welnu, dat justitie ook hier in actie moet komen, lijdt geen twijfel. Europol, een samenwerkingsverband van politieorganisaties uit de lidstaten van de EU, heeft zelf geen bevoegdheden en mag, bijvoorbeeld, geen arrestaties verrichten. Om de bevindingen van Europol een effectief vervolg te geven, is dus actie van de nationale overheden vereist; in Nederland is daar tot nu toe nauwelijks sprake van.

Natuurlijk moeten sportbonden in de eerste plaats zelf de orde in eigen huis handhaven. Voorlichting en begeleiding van sporters is hun verantwoordelijkheid en van de clubs, net als de tuchtrechtelijke bestraffing van corruptie.

Maar matchfixing is allerminst te rangschikken onder de kleine criminaliteit. De speler, soms zelf gokverslaafd, die zich een keer het netwerk heeft laten inzuigen, krijgt te maken met klassieke maffiapraktijken waaraan hij maar moeilijk kan ontkomen. Chantage, bedreigingen en de onverwachte dood van potentiële getuigen: het komt allemaal voor.