‘Beroemdste zeswoordenverhaal ooit niet geschreven door Hemingway’

Ernest Hemingway met Fidel Castro op Cuba. Foto screenshot YouTube / metalguitarsolid

Een voordeel van beroemd zijn is dat er nogal eens wat mooie prestaties onterecht aan je worden toegeschreven. Een nieuw voorbeeld daarvan lijkt de schrijver Ernest Hemingway. Lang is verondersteld dat hij het beroemdste ultrakorte verhaal ooit zou hebben geschreven. Website Slate schrijft nu dat dit niet klopt.

Het is een prachtig verhaal. En maar zes woorden lang: ‘For sale: baby Shoes, never worn.’ In al zijn simpelheid en beperkte lengte toch een heel verhaal op zich, vol drama, beeldend én met een plot.

Tot op heden werd gedacht dat de Amerikaanse schrijver en Nobelprijswinnaar Ernest Hemingway (The sun also rises, The old man and the sea) het zou hebben geschreven. Op zich geen gekke gedachte. De in 1961 overleden schrijver had een enorm talent voor korte maar krachtige verhalen.

Quote Investigator: verhaal niet van Hemingway

Toch is het nu zo goed als zeker zijn dat Hemmingway het verhaal niet heeft geschreven. Hij zou zelfs helemaal niets met de totstandkoming van het verhaal te maken hebben gehad. De website Quote Investigator, die beroemde uitspraken onderzoekt op hun echtheid en juiste toeschrijving, analyseerde de geschiedenis van het zeswoordenverhaal.

Over hoe Hemingway de zes woorden zou hebben verzonnen doen mooie verhalen de ronde. Maar een paar jaar terug ontstond er voor het eerst enige twijfel over het aandeel van de schrijver in de totstandkoming. Er werd destijds gesuggereerd dat het ‘moeilijk was vast te stellen’ wie het verhaal precies had bedacht en geschreven. Na meer diepgravend onderzoek van Quote Investigator lijkt de mogelijkheid dat Hemingway diegene was zo goed als uitgesloten.

Een uiteenzetting over het leven van Ernest Hemingway:

Little shoes, never worn

Allereerst verscheen het verhaal pas in 1991, dertig jaar na de dood van Hemingway. Dat hoeft op zich natuurlijk geen bewijs te zijn. Verhalen kunnen ook postuum boven water komen.

Sterker is het argument dat een iets andere versie van het verhaal al in 1921 in een advertentie opdook: ‘Baby carriage for sale, never used’. Dat zou betekenen dat Hemingway het verhaal of heeft ‘gestolen’ of dat het later foutief aan hem is toegeschreven.

In de jaren twintig van de vorige eeuw zou het verhaal nog meerdere keren opduiken, echter altijd met de term ‘carraige’ en nooit ‘shoes’. Na de jaren twintig verdween het opeens. Om dus pas in 1991 weer op te duiken.

Bij nog grondiger onderzoek vond Quote Investigator bovendien dat het blad The Editor in 1917 al eens, boven een artikel over een moeder die haar kind had verloren, de volgende titel suggereerde: ‘Little Shoes, never worn.’ Dat lijkt voorlopig de allereerste geregistreerde versie van het verhaal.

Een mythe kan een eigen leven gaan leiden

Hoe het ooit bij Hemingway ‘terecht is gekomen’ is een vraag waarop waarschijnlijk nooit een antwoord zal komen. Wellicht had Hemingway feitelijk nooit van het ultrakorte verhaal gehoord, laat staan dat hij zou hebben geclaimd dat het van hem was. Waarom zou hij ook? Hij had immers genoeg fantastische verhalen van zichzelf.

Maar wanneer iemand eenmaal een mythe wordt, en dat mag je over Hemingway best stellen, dan bestaat het risico dat die mythe een eigen leven gaat leiden en tot onrealistische proporties wordt opgeblazen. Zeker na de dood van de persoon in kwestie, als zelfs de eventuele eigen bescheidenheid een dergelijke mythologisering niet meer kan corrigeren.