‘Gedenk op 4 mei alleen slachtoffers Tweede Wereldoorlog’

Een meisje legt bloemen tijdens de dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte. Foto ANP / Koen van Weel

Organisaties van christenen, joden en moslims willen dat tijdens de Nationale Dodenherdenking op 4 mei alleen nog slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht. Dit schrijven de organisaties, verenigd in het zogeheten Caïro-overleg, in een brief aan het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Volgens De Raad van Kerken, het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom, het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap en het Contactorgaan Moslims en Overheid komt de boodschap van het comité “niet meer helder over”. Dat komt, schrijven ze, doordat tijdens de dodenherdenking ook slachtoffers worden herdacht van andere oorlogen. “Verbreding leidt tot verwatering en het wegvallen van het onderscheid tussen daders en slachtoffers.”

Vorig jaar ophef bij herdenking Vorden

Als voorbeeld noemt het Caïro-overleg de ophef die vorig jaar ontstond in het Gelderse Vorden. Het lokale 4/5-meicomité wilde naast Vordense slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog ook omgekomen Duitse militairen herdenken. De belangenorganisatie Federatief Joods Nederland spande een kort geding aan tegen dit plan en kreeg gelijk. De rechter: “Herdenken van Duitse soldaten kan passend zijn, maar niet op 4 mei en niet in één adem met de herdenking van slachtoffers van het nazibewind.”

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei opereert op basis van een memorandum uit 1961, waarin staat dat tijdens Nationale Dodenherdenking alle burgers en militairen worden herdacht die zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

‘Boodschap herdenking wordt te breed opgevat’

Hanneke Gelderblom-Lankhout, oud-D66-senator en lid van het Caïro-overleg, vindt dit achterhaald:

“De boodschap wordt nu zo breed opgevat dat er onduidelijkheid is of ook omgekomen Duitsers herdacht mogen worden, zoals we in Vorden zagen. Dat is nooit de bedoeling geweest.”

Deze week spraken het Caïro-overleg en het nationale comité met elkaar. Het comité beloofde bij monde van bestuurslid Jacques Wallage de kritiek en het Caïro-overleg te betrekken in een komend vijfjarenplan.