Opnieuw Nederlandse aangifte tegen Jorge Zorreguieta

Liesbeth Zegveld dient vandaag een nieuwe aangifte in tegen de vader van aanstaand koningin Máxima, Jorge Zorreguieta. Foto ANP / David van Dam

Advocaat Liesbeth Zegveld dient vandaag een nieuwe aangifte in tegen Jorge Zorreguieta, de vader van aanstaand koningin Máxima. Journalist Arnold Karskens heeft verklaringen van slachtoffers en nabestaanden verzameld waar justitie niet meer omheen kan, zei Zegveld gisteravond in Pauw & Witteman. De aangifte werd in november al aangekondigd, schrijft persbureau Novum.

Zegveld en Karskens willen dat het Openbaar Ministerie onderzoekt of Zorreguieta meer wist van de verdwijningen van medewerkers van het Ministerie van Landbouw in Argentinië toen hij staatssecretaris en minister onder de junta van Jorge Videla was. Omdat Zorreguieta Nederland geregeld bezoekt, zou Nederland de plicht hebben dit te onderzoeken. Een eerder verzoek werd door het OM afgewezen. Liesbeth Zegveld is advocaat van drie klagers.

‘Onwaarschijnlijk dat Zorreguieta er geen weet van had’

Karskens zei in de uitzending verklaringen te hebben van negen ex-medewerkers en nabestaanden. Hij reisde zelf naar Argentinië voor zijn stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden. Een van de ex-medewerkers en nabestaanden zegt dat hij thuis werd gearresteerd en later is gemarteld. Vervolgens zou de personeelschef van het ministerie op bezoek zijn geweest om hem een ontslagbrief te laten tekenen. Het is volgens Karskens en Zegveld onwaarschijnlijk dat Zorreguieta hier geen weet van had.

Daarnaast zou Zorreguieta als werkgever de plicht hebben te weten wat er met zijn personeel gebeurt. Het tweetal wees er ook op dat mensen die fysiek verdwenen, vervolgens ook administratief verdwenen. Ze werden bijvoorbeeld uit het personeelsbestand verwijderd.

Personeel dat opeens niet meer kwam opdagen werd geen fruitmandje gestuurd, zei Zegveld. “Er werd niet gevraagd: we zien je al twee weken niet meer op het werk, wat is er aan de hand?” Volgens Zegveld was er een civiel deel dat het miliaire regime van Videla mogelijk maakte. Het is volgens haar zeer onwaarschijnlijk dat iemand op het niveau van Zorreguieta niets wist van de verdwijningen.

Direct bewijs hebben Zegveld en Karskens niet, maar er zijn volgens hen genoeg aanwijzingen die om verder onderzoek vragen. In reactie op de eerste aankondiging van de nieuwe aanklacht bleek dat het OM twijfelt over een zaak. Uit een brief van officier van justitie Hester van Bruggen bleek justitie nog “verschillende vragen” te hebben over “het toepasselijk recht en de feitelijke haalbaarheid van een eventueel strafrechtelijk onderzoek”. Zorreguieta kan alleen worden vervolgd als er concreet bewijs is dat Zorreguieta “persoonlijk betrokken is geweest bij of op de hoogte is geweest van concrete verdwijningen”. Hoe het OM over de definitieve aangifte denkt, is nog niet duidelijk.

In 2001 is al eens aangifte gedaan, maar toen was er nog geen rechtsgrond om dat in Nederland te doen. Nu is er internationale wetgeving dat je in ieder land een aanklacht kunt indienen tegen betrokkenen bij verdwijningen. In 2011 is daarom weer aangifte gedaan, maar die is toen ongegrond verklaard wegens gebrek aan bewijs.

Argentijnse mensenrechtenadvocaat kondigde onlangs ook nieuwe zaak aan

Begin januari liet de Argentijnse mensenrechtenadvocaat Rodolfo Yanzón weten dat hij onder meer met nieuwe getuigen wil proberen weer een zaak tegen Zorreguieta aan te spannen. Zorreguieta wordt echter “nog lang niet aangeklaagd”, zei een onderzoeksrechter daar even later. De onderzoeksrechter in Argentinië zegt dat het vooralsnog ontbreekt aan overtuigend bewijs.

Zorreguièta zou volgens de Yanzón als baas van het landbouwinstituut weet hebben gehad van het afvoeren van honderden medewerkers door leger en politie. Vier van hen werden nooit meer teruggezien. Zorreguieta heeft altijd ontkend iets van de verdwijningen af te weten.

De junta van Videla heerste van 1976 tot en met 1983 over Argentinië. Meer dan twaalfduizend tegenstanders kwamen om het leven.

Door zijn omstreden verleden is Jorge Zorreguieta niet welkom bij officiële Nederlandse staatsaangelegenheden. Zo komt hij in april niet naar de inhuldiging van Willem Alexander en Máxima. Ook was hij niet aanwezig bij het huwelijk van zijn dochter.