Nu wél een vlekkeloze troonsafstand

De Rijksvoorlichtingsdienst is „blij” en „opgelucht” over het verloop van het nieuws over de troonsafstand van koningin Beatrix, afgelopen maandag. Chaotische toestanden als in 1980, toen het nieuws van de troonswisseling voortijdig uitlekte en de RVD van niets wist, zijn voorkomen.

Om de nieuwsvoorziening in eigen hand te houden, had de RVD de NOS uit het script geschrapt. De omroep mocht de historische abdicatietoespraak niet filmen, zoals in 1980 wel gebeurde. Die eer viel te beurt aan Rudolf Spoor (74), een oude, getrouwe, inmiddels gepensioneerde NOS-regisseur.

Hij moest voor een geruisloze afhandeling ten paleize zorgen. Helemaal zeker dat dit zou lukken was de RVD overigens niet. De registratie door dezelfde Spoor van de openbare beëdiging van de ministers, november vorig jaar, was niet vlekkeloos verlopen, al was dat grotendeels niet zijn schuld. Die registratie moest tot onvrede van koningin Beatrix over, toen bleek dat de beëdiging enkele minuten te vroeg was begonnen.

In de loop van afgelopen maandag nam Spoor met enkele technici de toespraak op, die maandagavond werd uitgezonden. De NOS kwam op het tweede plan. Die mocht, samen met RTL, om vijf uur op het kantoor van de RVD een schijfje in ontvangst nemen met daarop de toespraak van de koningin. Wel moesten de omroepen een verklaring tot geheimhouding ondertekenen.

In de avond gaf de RVD gestaag nieuwsfeitjes vrij, bedoeld om de aandacht van het publiek vast te houden. De koning gaat Willem-Alexander heten. Hij blijft voorlopig in Villa Eikenhorst, in Wassenaar wonen. Zijn verjaardag, 27 april, wordt de nieuwe Koningsdag.

Historica Dorine Hermans doet in een van haar boeken de chaotische toestanden uit 1980 uit de doeken die de RVD dit jaar coûte que coûte wilde voorkomen. „Op de ochtend van 31 januari werd de nietsvermoedende RVD-directeur Willem van den Berge belaagd door journalisten, die hadden opgevangen dat er een satellietverbinding werd opgesteld bij Soestdijk. De RVD-directeur zei uiteindelijk boos dat hij niet meer gestoord wilde worden bij zijn borrelnootjes.”

Koningin Juliana bleek de Rijksvoorlichtingsdienst in het ongewisse te hebben gelaten over haar aankondiging.

    • Kees Versteegh