Het lijkt gedaan met de CrackBerry

Gisteren werd, na lange vertraging, de nieuwe BlackBerry gepresenteerd. De vraag is of het niet te laat is. Van de techpionier van weleer is nauwelijks meer iets over.

Redacteur Media

Amsterdam. Waar beter kun je een nieuwe BlackBerry presenteren dan in Manhattan, New York? De plek waar de verslavende CrackBerry groot werd onder bankiers en advocaten. Het apparaat dat een einde maakte aan niet bereikbaar zijn.

Gisteren toonde topman Thorsten Heins van de Canadese smartphonefabrikant RIM (Research In Motion) het langverwachte besturingssysteem BlackBerry 10. Zoals eerder bekend, gaat het systeem draaien op twee nieuwe smartphones van RIM: de Q10 en Z10, de laatste met touchscreen. Het enige nieuws tijdens de presentatie was dat ook bedrijfsnaam RIM in BlackBerry wordt veranderd.

Is het genoeg om BlackBerry van de ondergang te redden? In 1999 was de BlackBerry het eerste apparaat waarmee je overal en altijd je e-mail kon checken. De BlackBerry, toen nog vooral een zakentelefoon, werd rond 2010 groot door ‘pingen’: berichten sturen via internet, om zo de hoge sms-kosten te ontlopen.

Wat is er nog over van de techpionier van toen?

De lancering van BlackBerry 10, die tot twee keer toe werd uitgesteld, heeft veel te lang op zich laten wachten. Waar BlackBerry meer dan tien jaar op hetzelfde systeem bleef voortbouwen, maakten concurrenten razendsnel vorderingen. Andere telefoons, die draaien op Android (Google), Windows (Windows Phone) of iOS (Apple’s iPhone) zijn qua functionaliteiten (apps, camera) de verouderde BlackBerry aan alle kanten voorbijgestreefd. Pingen is in ons vocabulaire al lang door whatsappen vervangen.

Het gevolg voor BlackBerry: een dalend marktaandeel. Had 20 procent van alle smartphone-eigenaren in 2009 nog een BlackBerry, vorig jaar was dat nog maar 5 procent. Android is nu leidend: drie op de vier nieuwe smartphones draaien op dit besturingssysteem. Wereldwijd zijn er nog altijd ongeveer tachtig miljoen BlackBerry-gebruikers: het bedrijf haalt zijn groei vooral uit opkomende economieën als India en Indonesië.

De BlackBerry was altijd de werktelefoon. De telefoon van de ambtenaar, de advocaat en de bankier. Een slimme werkgever deed zijn personeel een BlackBerry cadeau. Werknemers waren altijd bereik- en beschikbaar (werkten harder) en de relatief goedkope BlackBerry had de reputatie van de veiligste telefoon.

Die reputatie kreeg een deuk toen eind 2011 over de hele wereld BlackBerry’s uitvielen, vanwege een technische storing in het netwerk. Mark Rutte, aan de BlackBerry nadat hij zijn oude Nokia in de wc had laten vallen, was even drie dagen niet te pingen. Telecombedrijven over de hele wereld dienden schadeclaims in. Maar ook op gebied van veiligheid doet de iPhone nauwelijks meer onder voor een BlackBerry: 17.600 Amerikaanse douaneambtenaren leverden onlangs hun BlackBerry in in ruil voor een iPhone. Fervent pinger Barack Obama blijft zijn BlackBerry nog trouw. Zijn twee dochters hebben al een iPhone, overigens.

BlackBerry 10 moet een einde maken aan de losing streak van het bedrijf. Maar waarom het gevecht aangaan, zou je zeggen. Is het niet veel logischer als BlackBerry, dat het vorige kwartaal praktisch geen winst maakte en de omzet zag halveren tot 2 miljard euro, verkocht wordt?

BlackBerry overweegt de hardwaretak te verkopen. Facebook, dat zich wil mengen op de smartphonemarkt zou geïnteresseerd zijn. Microsoft wordt genoemd, vanwege de uitgebreide patentportfolio van BlackBerry. Of BlackBerry zou zich, net als HTC of Nokia, puur kunnen toeleggen op het maken van telefoons.

Maar BlackBerry geeft zich niet zomaar gewonnen.

Het bedrijf is de trots van Canada. BlackBerry is verantwoordelijk voor wat Silicon Valley North wordt genoemd. In de Canadese provincie Ontario liften duizenden techbedrijfjes mee met het succes van de BlackBerry. Vergelijkbaar met wat Apple, Google en Facebook doen in Californië. Of wat Philips voor Eindhoven heeft betekend.

BlackBerry heeft veel geld, een overblijfsel uit de goede tijd. Geld dat het onder meer gebruikte om iets terug te doen voor Ontario. BlackBerry-oprichter Mike Lazaridis stak onder meer 100 miljoen dollar in de oprichting van het Perimeter Institute for Theoretical Physics, dat grenst aan de BlackBerry-campus. Natuurkundige Stephen Hawking bekleedt er een onderzoekspositie, betaald met de verkoop van BlackBerry’s.

BlackBerry zit middenin een reorganisatie: vijfduizend mensen verliezen hun baan, op 16.500 man personeel. Het zit er niet in dat Ontario binnenkort nog eens zo’n donatie tegemoet kan zien.

Of BlackBerry 10 moet een succes worden, natuurlijk.

    • Stijn Bronzwaer