Film

NO

Van één ding kun je op aan bij dictators: wanneer ze een tijdje aan de macht zijn, gaan ze denken dat ze onvervangbaar zijn, dat de huldeblijken en steunbetuigingen aan hun adres niet geregisseerd maar gemeend zijn, dat de burgers hen net zo onmisbaar vinden en liefhebben als zij zichzelf. De Chileense generaal Augusto Pinochet – in 1973 door een staatsgreep aan de macht gekomen en verantwoordelijk voor duizenden doden, martelingen en massale emigratie – vormde op die regel geen uitzondering. Ook niet toen hij in 1988 een referendum uitschreef over de retorisch bedoelde vraag of hij nog acht jaar president zou blijven. Dat bleek een misrekening: het 'Nee' won met iets meer dan 55 procent. De these van NO is dat dit te danken was aan de reclamecampagne in de televisiezendtijd die mondjesmaat op de late avond aan de voorstanders van het 'nee' ter beschikking was gesteld.

Zero Dark Thirty

Filmmakers Kathryn Bigelow en Mark Boal werkten al aan een film over Bin Laden, gefocust op gebeurtenissen in december 2001 toen de Amerikanen hem dicht waren genaderd in het Afghaanse grottencomplex Tora Bora. Maar toen kwam het bericht dat Bin Laden was gevonden en gedood in Abbottabad, Pakistan, anderhalf jaar geleden. Ze begonnen opnieuw. Boal maakte zijn eigen reconstructie, deels op basis van vertrouwelijke gesprekken met CIA-medewerkers. De ontknoping is een moment van ontlading en ontroering. Je hoeft geen met de Amerikaanse vlag zwaaiende redneck te zijn om opgelucht te zijn als Bin Laden eindelijk is gedood.

Flight

Flight is een nachtmerrie. Het is de vlucht die je niet wilt nemen. Die met de dronken, coke snuivende piloot in de cockpit en het verouderde, slecht onderhouden vliegtuig daaraan vast. En dan ook nog eens degene die door een onweersbui heen moet, voor wat eigenlijk alleen maar een routinetripje voor zakenmannen en vakantiegangers is. Maar Flight gaat niet alleen over de virtuoze manier waarop piloot Whip Whitaker na wat spectaculaire manoeuvres het toestel aan de grond zet, want dat doet hij, maar vooral ook over de nasleep, de rechtszaak, het vingerwijzen, en de Amerikaanse claimcultuur. Flight bespeelt de gevoelens van sympathie en antipathie die je voor mensen in dergelijke situaties kunt hebben.

Lincoln

Lincoln, in Amerika een seculiere heilige die het land door de onvermijdelijke burgeroorlog loodste, is eenvoudig na te bootsen: een bonenstaak met diepliggende ogen en een kachelpijp op zijn hoofd. In zijn laatste maanden oogde hij grauw, vermoeid en droevig, krakend onder het gewicht van de oorlog en de onverwerkte dood van zijn zoon Willie. Tot hij een anekdote mocht opdissen: dan brak zijn gezicht open, twinkelden zijn ogen. Behalve briljant redenaar was Lincoln een rasverteller, blij als hij mocht amuseren. Dat is de Lincoln die Daniel Day-Lewis met zijn gebruikelijke brille belichaamt: dof en sprankelend. Spielberg schildert op een breed doek Washington anno 1865: de barokke retoriek, platvloerse scheldpartijen en het sjoemelen achter de coulissen.