Coalitie achter kroongetuigen

Coalitiepartners PvdA en VVD willen ruimere regels voor afspraken met kroongetuigen.

Afspraken over volledige immuniteit voor informanten moeten in het uiterste geval mogelijk worden, vindt Tweede Kamerlid en oud-rechter Jeroen Recourt (PvdA). Hij doelt dan op zaken die politie en Openbaar Ministerie (OM) alleen kunnen oplossen met de cruciale informatie van de kroongetuige.

De VVD wil een bredere discussie over de mogelijkheden om burgerinfiltranten en kroongetuigen in te zetten. Onder strikte voorwaarden „moet justitie alles kunnen inzetten” om grootschalige en zware criminaliteit op te lossen, zegt de VVD. Van onderhandelingen over de tenlastelegging tot financiële compensatie. Dat mag het OM nu niet.

Aanleiding vormt het zogeheten Passageproces, waarin deze week elf verdachten van liquidaties in de onderwereld werden veroordeeld. De rechtbank vond afspraken van het OM met kroongetuige en huurmoordenaar Peter la S. toelaatbaar. In ruil voor diens verklaringen halveerde het OM de eis tegen La S. tot acht jaar cel. Ook kreeg hij geld om zijn eigen veiligheid te regelen.

De oppositie in de Tweede Kamer is argwanend over ruimere mogelijkheden voor het OM. „Een gevaarlijke ontwikkeling”, noemt D66’er Gerard Schouw het idee om kroongetuigen nog minder straf aan te kunnen bieden. „Er ontstaat nog verdere rechtsongelijkheid, terwijl tegelijk die kroongetuige verdachte blijft en de betrouwbaarheid van zijn verklaringen áltijd ter discussie zal staan.”

Het CDA is ook tegen uitbreiding van de mogelijkheden. „De helft van de strafeis is redelijk”, zegt Peter Oskam, oud-rechter en Kamerlid. „Er moet een balans zijn, het moet wel aantrekkelijk zijn om te gaan praten. Maar immuniteit zou tot ergernis leiden, bij politie én burgers.” Ook Oskam wijst op de rechtsongelijkheid die ontstaat als het OM „boeven met boeven vangt”.

Schouw waarschuwt voor het „onnozel enthousiasme” van PvdA en VVD na het succes van het Passageproces. De zaak moet ook overeind blijven bij de hogere rechter. En te veel vrijheid voor het OM kan er volgens hem toe leiden dat te snel op kroongetuigen wordt overgeschakeld. „Terwijl justitie met betrouwbaarder middelen, eigen speurwerk, de zaak misschien ook wel rond had gekregen.”

Minister Opstelten (Justitie, VVD) komt voor juni met een standpunt over de regels voor kroongetuigen, en is daarvoor ook in gesprek met het OM. Dat riep de minister eerder deze week op met ruimere regels te komen.