Botox in maagspier helpt niet om af te vallen

Botox-injecties in de spierlaag van de maagwand helpen niet om af te vallen. Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers verbonden aan de Mayo Clinic in Rochester na een zorgvuldig uitgevoerde studie. Daarmee probeerden ze duidelijkheid te scheppen in de heel wisselende resultaten die zij en andere onderzoekers rapporteerden van deze experimentele therapie. Deze week publiceerden zij hun conclusie in het medisch-wetenschappelijke blad Clinical Gastroenterology and Hepatology.

Het leek een mooie oplossing: de arts ondersteunt een te dik iemand in zijn poging om kilo’s kwijt te raken met een tijdelijke botoxbehandeling. Die zou dan hetzelfde effect hebben als een permanente maagverkleining, waarvoor een buikoperatie nodig is. Botox, het bacteriegif dat vooral bekend is om zijn cosmetische gebruik, heeft een spierverslappende werking. In de maagspier zou dat ertoe leiden dat de maag zich minder snel leegt, waardoor de patiënt vanzelf minder zou gaan eten.

Maar in de nieuwe studie bleek er geen significant verschil in gewichtsverlies onder de 60 deelnemers wanneer zij echte botoxinjecties kregen of wanneer zij slechts placebo hadden gekregen. Bijna allemaal verloren ze een paar kilo gewicht gedurende de studie.

Botox vertraagde inderdaad wel de snelheid waarmee de maag zich leegde, maar dat had geen invloed op de verzadiging. Dat bleek uit een testje waarbij de proefpersonen zoveel mogelijk glazen van een klinisch voedingsdrankje moesten drinken tot ze het gevoel hadden ‘propvol’ te zitten. Ze bleken ze wel iets minder te kunnen innemen dan voor de injecties, maar het verschil was slechts marginaal en trad bovendien ook bij de placebogroep.

Er lijkt bij deze behandeling een groot placebo-effect te zijn, constateren de onderzoekers. Dat zou ook kunnen verklaren waarom de resultaten van eerdere studies zo wisselend waren. Als patiënten of hun behandelend artsen al weten dat zij een werkzaam middel krijgen, kan dat onbewust de resultaten beïnvloeden. Dat zulk soort effecten bestaan, blijkt ook uit de waarneming van de onderzoekers dat deelnemers die dachten te weten dat zij botoxinjecties in plaats placebo hadden, aanvankelijk veel sneller afvielen dan de overige deelnemers. Per saldo leverde dat echter niets op want vier maanden na het begin van de studie was dit verschil verdwenen.