‘Wij werken niet zo in leuke foto’s’

De series van het fotografenduo WassinkLundgren beginnen altijd met een ingeving. Hun werk is nu te zien in Foam.

Beeld uit de serie ‘Tokyo Tokyo’ (2010) van WassinkLundgren. Beide fotografen maakten op hetzelfde moment een foto uit een andere hoek.

Het is waarschijnlijk een van de kleinste oeuvrecatalogusjes ooit gemaakt. Geen groot en glossy boek zoals je zou verwachten van een fotografenduo dat zijn eerste overzichtstentoonstelling heeft, maar een handzaam gidsje van twaalf centimeter hoog. Het heet HITS en bestaat louter uit screenshots van Google Images. Dit is wat er gebeurt als je WassinkLundgren in de Google-zoekbalk intikt: een overzicht van alle werken die Thijs groot Wassink en Ruben Lundgren hebben gemaakt sinds ze in 2005 afstudeerden aan de Utrechtse Hogeschool voor de Kunsten en besloten te gaan samenwerken. De meeste daarvan zijn nu te zien in fotomuseum Foam.

„Het idee heeft in dit geval tot de vorm geleid”, zegt Ruben Lundgren (1983). „Vanwege de lage resolutie van de screenshots konden we het boekje nu eenmaal niet groter maken. Maar al onze projecten staan erin, dus het is een echte oeuvrecatalogus. En het voordeel is dat we nu meer boekjes konden drukken voor hetzelfde geld.”

Je zou hun werk ‘conceptuele fotografie’ kunnen noemen. De projecten van WassinkLundgren beginnen altijd met een ingeving. Vervolgens gaan ze de straat op om dat idee uit te voeren. En gaandeweg ontstaat er een serie die weliswaar ‘bedacht’ is, maar die ook iets zegt over het alledaagse leven in een wereldstad als Peking of Londen, hun huidige woonplaatsen. Voor Don’t Smile Now… Save it for Later! (2008) maakten ze met behulp van een pasfotohokje en een spiegel foto’s van Britse stations en supermarkten. En voor Tokyo Tokyo (2010) trokken ze samen door de straten van Tokio, en maakten ze gelijktijdig foto’s van precies hetzelfde onderwerp – een hedendaagse variant op de oude stereofotografie.

Tot hele esthetische foto’s leidt dat niet. Fototechnisch gezien zou je kunnen zeggen dat een groot deel van Tokyo Tokyo mislukt is, omdat het onderwerp net buiten beeld geschoten is, of omdat de opnames onscherp zijn. „Wij werken niet zo in ‘leuke foto’s”, zegt Thijs groot Wassink (1981). „Het komt zelden voor dat wij één geweldige foto hebben die we de wereld in sturen. Het gaat bij ons ook altijd om de context.”

Dat de pasfotohokjesserie eigenlijk het eindexamenproject was van Groot Wassink, die in Londen aan de Saint Martins academie studeerde, maakt ook niet uit: hier in Foam hangt het gewoon onder hun gezamenlijke merknaam aan de muur. Lundgren: „We hebben het idee natuurlijk wel samen besproken.” Groot Wassink: „Ons werk zit niet in die druk op de knop. Wie de foto uiteindelijk schiet, is niet interessant. We kunnen allebei een redelijke foto maken.”

Ook de wijze waarop WassinkLundgren hun foto’s tentoonstellen is op zijn zachtst gezegd onconventioneel. De beelden uit hun bekendste fotoboek Empty Bottles zijn niet opnieuw afgedrukt maar, heel praktisch, met boek en al opgehangen – elke pagina in zijn eigen lijst. Lundgren: „Met als voordeel dat de teksten uit het boek er ook meteen bij staan. Wij zijn zo bezig met de context, dat het raar zou zijn om die foto’s dan weer uit het boek te halen. Bovendien was de drukkwaliteit van het boek zo hoog dat we het net zo goed konden inlijsten.”

Voor hun fotoboek Is Still Searching (2006), inmiddels een collector’s item, deed WassinkLundgren de beeldredactie achteraf, door bij ieder exemplaar weer andere pagina’s uit te scheuren. In Foam hebben ze iets vergelijkbaars gedaan, door enkele van de prints van de muur te rukken. Groot Wassink: „We hebben de beelden eruit gehaald die we achteraf toch een beetje gênant vonden.” Lundgren: „Het zijn foto’s van de tijd die we in Shanghai doorbrachten. Als je in het buitenland fotografeert, kun je helemaal in de roes zijn van zo’n stad. Je wilt niks weggooien. Maar eenmaal terug in Nederland heb je meer afstand, dan kun je objectiever een selectie maken. Daar gaat dit werk over.”

Het nieuwste werk van WassinkLundgren, Please Take One, kun je bijna geen fotoserie meer noemen. Het bestaat uit een stapel posters die als een sculptuur middenin de museumzaal is gezet. Op iedere poster staat de tekst ‘please take one’. De zijkant van de stapel is bedrukt met beelden die je op internet van WassinkLundgren kunt vinden. „Een soort overzichtstentoonstelling die is samengesteld door Google”, aldus de kunstenaars. Bij elke poster die door de bezoekers in Foam wordt meegenomen, verdwijnt er iets van het kunstwerk. „Hoe meer mensen iets willen, hoe minder het wordt.”

WassinkLundgren: One Group Show. T/m 17 maart in Foam, Keizersgracht 609, Amsterdam. Vanavond houdt WassinkLundgren een talkshow in Foam. Inl: foam.org. Hun fotoboeken zijn te zien bij Van Zoetendaal Collections, Oude Schans 67 f, Amsterdam. Inl: www.vanzoetendaal.nl