Slechts drie keer levenslang, geen zes keer

Gisteren deed de rechter uitspraak in het Passage-proces. Eén vormfout van het OM kreeg gevolgen voor de strafmaat.

(verbeterde herhaling, vanwege beeldkwaliteit en wijziging in bijschrift) AMSTERDAM - (VLNR) Rechter Frits Lauwaars, advocaat Nico Meijering, verdachte Dino Soerel, advocaat Marnix van de Werf, verdachte Pinny S. en advocaat Stijn Franken in de extra beveiligde rechtbank bij aanvang van de uitspraak in het Amsterdamse liquidatieproces Passage. ANP ALOYS OOSTERWIJK

Amsterdam. Van de elf verdachten waren er maar twee naar de rechtbank gekomen. Rechtbankvoorzitter Frits Lauwaars heette Dino S. en Pinny S. persoonlijk welkom – „Goedemorgen meneer, goedemorgen mevrouw”– maar voor een welkom aan de advocaten en officieren had hij „geen tijd”. Na bijna vier jaar zittingen in het megaproces Passage, over zeven liquidaties en vijf pogingen daartoe in de Amsterdamse onderwereld, was „het debat gevoerd”, zei Lauwaars. „Nu is de rechtbank aan het woord.”

Liquidaties in de onderwereld schokken „ten onrechte” het grote publiek meestal niet erg, zei Lauwaars. In Antwerpen werd een drugshandelaar vermoord omdat dat goedkoper was dan de schuld aan hem aflossen. Het liquidatieproces behandelde verder onder meer de moord op kroegbaas Thomas van der Bijl en Kees Houtman. Bijzonder was het vooral omdat het Openbaar Ministerie met een huurmoordenaar, Peter la S., als kroongetuige in zee ging, een novum in de Nederlandse rechtsgeschiedenis.

Tegen zes verdachten die als huurmoordenaar of opdrachtgever in het criminele web fungeerden, was door het OM levenslang geëist. De rechtbank legde het aan drie verdachten op: Jesse R., Mohammed R. en Siegfried S. Anderen kregen eveneens lange vrijheidsstraffen, zoals Fred R. (30 jaar voor opdracht geven tot liquidaties), Nan Paul de B. (10 jaar voor moord) en Pinny S. (12 jaar voor opdracht tot moord op haar ex-geliefde).

Jesse R., Mohammed (Moppie) R. en Fred R. vormden volgens de rechtbank in 2005 en 2006 een criminele organisatie, die het uitvoeren van liquidaties in opdracht als doel had. Ze gebruikten speciale telefoons en er was sprake van „verzorging”, vond de rechtbank. Ze regelden huizen en geld voor elkaar als dat nodig was.

Peter la S. kreeg acht jaar gevangenisstraf opgelegd voor betrokkenheid bij moord. De rechtbank zag geen aanleiding af te wijken van de eis die het OM had gehalveerd in ruil voor zijn medewerking. Normaal zou 16 jaar tegen hem geëist zijn.

De kroongetuige verklaarde volgens de rechtbank „in grote lijnen helder, consequent en zelfverzekerd”. Zijn verklaringen moesten evenwel „behoedzaam” gebruikt worden omdat La S. ook had laten zien dat hij „met overtuiging leugens kon vertellen”. De verklaringen mochten van de rechtbank alleen dienen als bewijs in zaken waarbij ook ander zelfstandig bewijs was. Dat was er in de meeste gevallen wel. Telecomgegevens, een sigaret met dna op de plaats delict of getuigenverklaringen van andere getuigen.

Maar het rechterlijk oordeel ging in deze zaak ook nadrukkelijk over het handelen van het OM met betrekking tot de kroongetuige. De rechtbank keurde de overeenkomst met La S. in grote lijnen goed, maar had wel kritiek op het OM. Het had zich enkele keren „onmagistratelijk” gedragen. Er waren „onvolledige” en „onjuiste” verklaringen aan het strafdossier toegevoegd, steeds ten nadele van de verdachten.

Eén zeer ernstige vormfout van het OM kreeg gevolgen voor de strafmaat. In de onderhandelingen over de deal met La S. had de kroongetuige bedongen niet belastend te willen verklaren over de betrokkenheid van Heineken-ontvoerder Willem Holleeder bij deze liquidaties. Wat hij over Holleeders rol als opdrachtgever voor liquidaties had gezegd tegen de politie, werd niet toegevoegd aan het dossier. Later lekte het bestaan van die Holleeder-verklaringen toch uit.

Dat het OM deze informatie had achtergehouden, was zeer nadelig voor Dino S., betoogde diens advocaat Nico Meijering eerder. De rol van Dino S. leek groter dan hij was doordat Holleeder niet werd genoemd door La S. De rechtbank gaf Meijering gelijk en liet de verklaringen van La S. over Dino S. niet meewegen in het bewijs. S. kon daardoor alleen veroordeeld worden voor het bezit van twee valse paspoorten en het witwassen van 25.000 euro, die de politie vond in een dicht pak macaroni. Niet voor opdracht geven tot moord. Hij kreeg een half jaar cel opgelegd.

Na het vonnis omarmde Dino S. zijn advocaat enthousiast, terwijl Pinny S. haar tranen depte.

    • Merel Thie