Ook 170.000 quotumbanen is maar nattevingerwerk

Eén op de twintig werknemers moet straks een arbeidsgehandicapte zijn. Om hoeveel banen het gaat? Met die vraag zit de VVD in zijn maag.

Zijn het er nu 100.000, 170.000 of zelfs nog meer? Het leek zo eenduidig, de afspraak van dit kabinet om bedrijven te verplichten tenminste 5 procent van de banen beschikbaar te stellen aan gehandicapten.

Uit antwoorden op Kamervragen bleek maandag dat het ministerie van Sociale Zaken zich verrekend heeft. Gingen de ambtenaren van Sociale Zaken tijdens de regeringsonderhandelingen nog uit van 100.000 ‘quotumbanen’ voor arbeidsgehandicapten, inmiddels staat de teller op 170.000 banen.

Dat komt onder meer omdat de rekenaars verzuimden ook overheidsdiensten mee te tellen. Die waren alleen al goed voor 40.000 banen extra. Het ministerie verklaart die fout door te wijzen op „de hectische periode van de formatie waarin een globale inschatting is gemaakt”.

Preciezere berekeningen op basis van gegevens van het UWV wijzen nu uit dat er bovenop de beschikbare plekken bij de overheid nog 30.000 bij komen in de private sector. De VVD toonde zich bij monde van Tweede Kamerlid Sjoerd Potters tegenover deze krant ongelukkig met de rekeningfout. „Toen we die 5 procent afspraken ging het om 100.000 banen, nu blijkt het opeens om een verdubbeling te gaan”, zei Potters maandag op werkbezoek bij kritische bedrijven.

Die bedrijven zouden volgens het kersverse Kamerlid al een probleem hebben met het invullen van 100.000 banen met arbeidsgehandicapten. „Het is al een hele prestatie als we dat tussen nu en zes jaar waarmaken. Als dat minder dan 5 procent oplevert moeten we dat maar accepteren”, voegde hij er aan toe. Ophef alom want de VVD dreigde met die uitspraak te tornen aan het regeerakkoord waarin de 5 procent als harde afspraak is opgenomen.

De PvdA en het ministerie houden dan ook vast aan dat percentage en de VVD ziet zich genoodzaakt een beginnend relletje te sussen door te onderstrepen dat de partij het regeerakkoord niet wil openbreken en zich houdt aan de afspraak.

Voor het bedrijfsleven blijft het evenwel onduidelijk waar ze aan toe is. Want de discussie over het aantal banen gaat over de húidige populatie, bevestigt het ministerie. De aantallen zeggen dus niets over 2021, het jaar waarin het quotum volledig in werking moet treden. Hoe de arbeidsmarkt er dan uitziet blijft gissen maar in de laatste ramingen van het Centraal Planbureau wordt rekening gehouden met een gemiddelde banengroei van om en nabij de 1,5 procent over de komende vijf jaar. Zet die groei door, dan kan het aantal gehandicapten dat bedrijven verplicht in dienst moeten nemen wel eens flink boven de 170.000 uit komen. Op die verwachting wil de VVD evenwel niet reageren.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) gaat bedrijven vanaf 2015 hoe dan ook houden aan een jaarlijks aantal van ruim 28.000 banen die beschikbaar moeten komen voor arbeidsgehandicapten schreef zij de Kamer. Dat is fors hoger dan de 17.000 waarvan zij eerder repte. Logisch dus dat de VVD, als pleitbezorger van het bedrijfsleven, hier ongelukkig mee is.

Potters riep de overheid afgelopen maandag op om eerst zelf maar eens het goede voorbeeld te geven. Als het quotum de eerste twee jaar vooral voor overheidsdiensten geldt, krijgen bedrijven in de private sector wat lucht, moet hij hebben gedacht.

Klijnsma lijkt bedrijven tegemoet te komen. In Trouw zei zij vanochtend soepel om te willen gaan met de 5 procents-eis. Niet alle bedrijven hoeven daaraan te voldoen. Zij mogen ook samenwerken en het percentage zodoende uitmiddelen. Of zij ook iets voelt voor de suggestie om de overheid te laten beginnen door het goede voorbeeld te geven, zal vanmiddag blijken. Dan gaat de staatssecretaris met de Kamer in debat over de participatiewet, waaronder de quotumregeling valt.

    • Ariane Kleijwegt