Column

Omver gekieperd

Stephen Fry met moeder van vermoorde homo.

De puntbeha van Madonna en de rok van David Beckham zijn wellicht de beroemdste creaties van de nu zestigjarige modeontwerper Jean-Paul Gaultier. In een gisteren door Close-Up (AVRO) uitgezonden, twee jaar oude documentaire, van de hand van zijn voormalige mannequin Farida Khelfa, blijkt de door strips en popmuziek gevormde hemelbestormer inmiddels met enige afstand naar zichzelf te kunnen kijken.

Hij doet dat mede in gesprekken met andere oud-modellen, zoals burlesquedanseres Dita Von Teese en de tot first lady opgeklommen Carla Bruni. Ook zien we de corpulente lesbopunk Beth Ditto stralen in creaties van Gaultier,

Opgegroeid als enig kind tussen vrouwen was Gaultier al vroeg gefascineerd door de wisselwerking van stoffen, stijl en persoonlijkheid. De originele Franse titel van de documentaire Les codes bouleversés (omver gekegelde codes) drukt Gaultiers preoccupatie beter uit dan de officiële vertaling De wereld op zijn kop.

Hij zegt er iets heel zinnigs over. In het algemeen worden de exuberante presentaties van Gaultier „theatraal” genoemd, maar hij zegt dat hij het echte leven, althans zijn echte leven laat zien: „Die ouderwets heen en weer draaiende mannequins, met een hand op de heup, dat noem ik pas theatraal!”

Om de rollen echt ondersteboven te kunnen gooien, moet je niet een subcultuur spelen, maar subversief zijn. Gaultier meent oprecht dat vrouwen even vaak lustobject als jager zijn en laat ons in zijn androgyne opwinding delen.

Een mooi voorbeeld van die omdraaiing der codes zagen we gisteren ook in De wereld draait door (VARA), waarin stijlicoon Sylvana Simons de appetijtelijke schaatsers Michel Mulder en Hein Otterspeer trachtte te overreden om hun bovenlijf ter plekke te ontbloten, omdat hun coach Gerard van Velde dat ook ooit had gedaan. De missie mislukte, maar de omkering van het traditionele prooigedrag was wel succesvol.

De jongeren die in KRO Uit de kast een moeder op Bonaire, een korfbalclub of een christelijke studentenvereniging vertellen dat ze, nou ja, op hetzelfde geslacht vallen, hebben ook de moed van een Gaultier. Presentator Arie Boomsma bezocht in een speciale aflevering enkelen die het jaren geleden voor de camera's deden. Die aanwezigheid van tv blijkt vaak nog het grootste probleem achteraf, omdat de ouders zich gebruikt voelen. Maar het verschil is dat in deze programma’s Boomsma zelf het modepopje is, met in elk seizoen haar op heel andere plekken.