Obama heeft politiek tij mee bij naturalisatie illegalen

Republikeinen zien nu een belang in toelating van illegalen: het redden van de eigen partij.

Voor het eerst sinds maanden had president Barack Obama gisteren aardige woorden voor het Congres. Obama ontvouwde in Las Vegas zijn plannen om elf miljoen illegale immigranten uitzicht te geven op naturalisatie. Een dag eerder had een Senaatscommissie met Democraten en Republikeinen al voorstellen gedaan die op zijn plannen leken. Obama noemde dat „bemoedigend”.

Obama zei dat de naar schatting elf miljoen illegale immigranten in principe Amerikaan mogen worden. Daarvoor moeten ze Engels spreken, belasting betalen en ze mogen geen crimineel verleden hebben. Volgens de president is het ondoenlijk om elf miljoen mensen uit te zetten. Bovendien heeft migratie Amerika altijd sterker gemaakt, zei hij. „Migranten hebben geholpen bij het stichten van bedrijven, zoals Google en Yahoo.”

Obama wil verder de grens met Mexico strenger bewaken, om nieuwe illegalen te weren. Ook moeten werkgevers die illegalen in dienst nemen, harder worden gestraft. Volgens Obama lijdt de Amerikaanse economie onder een ‘schaduw-economie’, waarin onderbetaalde illegalen werken op boerderijen, in de horeca of als schoonmakers.

Het uitblijven van een alomvattend immigratiebeleid wordt door Democraten gezien als een van de grootste mislukkingen van Obama’s eerste termijn. Wel begon hij vorig jaar met het naturaliseren van de een tot anderhalf miljoen kinderen van illegalen.

Obama is zijn tweede termijn begonnen met een opmerkelijke daadkracht. Niet alleen blies hij de discussie over vuurwapenbezit nieuw leven in, hij zette bij zijn inauguratie vorige week de toon voor een periode van progressieve politiek.

Inmiddels heeft Obama het politieke tij mee bij dit onderwerp. In de Republikeinse partij is het debat begonnen over een pragmatischer koers. Mitt Romney, Obama’s tegenstander bij de verkiezingen, zei nog dat illegalen zo moesten worden opgejaagd dat ze uit eigen wil zouden vertrekken. Romneys nederlaag heeft de Republikeinen duidelijk gemaakt dat ze hun standpunt moeten bijstellen. Vooral in zuidelijke staten waren latino’s een invloedrijke stem, en zij stemden massaal op Obama.

Uitgerekend Marco Rubio, de uiterst conservatieve senator uit Florida, probeert de koers van zijn partij te veranderen. Hij is initiatiefnemer van de groep senatoren die met voorstellen kwamen om illegalen te naturaliseren. Volgens Rubio, zelf van Cubaanse afkomst, is de Republikeinse partij ten dode opgeschreven als latino-stemmers haar voorgoed verlaten. Zelfs het door en door Republikeinse Texas zou door de groeiende groep latino’s over een paar decennia een Democratische staat kunnen zijn. „De partij verliest nu de steun van de latino’s. Op veel punten zijn ze het wel met ons eens, maar dit thema overheerst alles”, zei de Republikein John McCain, een medestander van Rubio.

De 41-jarige Rubio is de aanjager van het veranderde denken bij de Republikeinen. Hij geldt als mogelijke presidentskandidaat voor 2016. Hij wierp kritiek van andere conservatieven op zijn ideeën over amnestie, van zich af. „Wat we nu hebben is erger, een de facto amnestie”, zei Rubio gisteren in het conservatieve National Review. „Elf miljoen mensen gaan hier de rest van hun leven wonen zonder belasting te betalen, tenzij we een oplossing verzinnen.”

Obama en Rubio hebben plotseling een gedeeld belang. Obama wil vaart zetten achter zijn belangrijkste onopgeloste dossier. Rubio wil de Republikeinse partij redden. In die sfeer is opeens veel mogelijk. Het enige obstakel is het Huis van Afgevaardigden, dat door Republikeinen wordt gedomineerd. Verschillende afgevaardigden zeiden nooit in te stemmen met een plan dat lijkt op een generaal pardon.

    • Guus Valk