‘Nachtelijk bevallen is net zo veilig als overdag’

De nachtelijke verloskundige zorg is afgelopen jaren zo sterk verbeterd dat een bevalling ‘s nachts net zo veilig is als overdag. Het sluiten van afdelingen verloskunde van kleinere ziekenhuizen is dus niet meer nodig en moet een halt worden toegeroepen. Dat concluderen onderzoekers vandaag in het vakblad Medisch Contact.

DEN HAAG - Verloskundige Bernadet van Baars in Den Haag aan het werk. ,,Ik wil helemaal geen zielig verhaal houden over hoe zwaar ik het heb, maar er moet toch iets gebeuren'', zegt verloskundige Sandra Dansen. Dansen loopt haar maandagse visiteronde en iedere jonge moeder die ze bezoekt krijgt van haar een brief over de te hoge werkdruk. In de brief vraagt Dansen haar clienten een geboortekaartje te sturen naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA). Dansen noemt het een ludieke actie. ,,Staken, dat kan gewoon niet in dit beroep. Zwangere en pas bevallen vrouwen zijn daar de dupe van.'' ANP PHOTO ILVY NJIOKOKTJIEN Verloskundige aan het werk. 's Nachts bevallen is inmiddels net zo veilig als overdag bevallen. Foto ANP / Ilvy Njiokoktjien

De nachtelijke verloskundige zorg is de afgelopen jaren zo sterk verbeterd dat een bevalling ‘s nachts net zo veilig is als overdag. Het sluiten van afdelingen verloskunde van kleinere ziekenhuizen is dus niet meer nodig en moet een halt worden toegeroepen. Dat concluderen onderzoekers vandaag in het vakblad Medisch Contact.

In 2008 werd alarm geslagen door gynaecologen toen bleek dat de babysterfte tussen 2000 en 2004 buiten kantoortijden bijna een kwart hoger lag. De sterfte was op “werkdagen tussen 23.00 en 8.00 uur 23 procent hoger dan overdag”, schreven de verloskundigen. Onervaren arts-assistenten die ‘s nachts aan het roer staan, werden als oorzaak gezien. Vooral kleinere ziekenhuizen besloten daarom hun afdeling verloskunde te sluiten omdat ze het zich niet konden veroorloven 24 uur per dag een gynaecoloog klaar te hebben staan.

Dezelfde kwaliteit als overdag

De onderzoekers, gynaecoloog Loes van der Leeuw-Harmsen en medisch bedrijfskundige Hans Schaaf, zeggen nu dat het ook zonder kostbare reorganisaties mogelijk is om buiten kantooruren dezelfde kwaliteit te leveren als overdag. Cijfers uit de periode 2004-2008 laten volgens hen geen verschil in babysterfte zien tussen dag en nacht. Vooral bij ziekenhuizen zonder opleiding voor nieuwe gynaecologen en bij ziekenhuizen met een intensive care voor baby’s nam de nachtelijke sterfte af, respectievelijk met een kwart en ongeveer een derde.

De auteurs denken dat de verbetering van de nachtelijke zorg al voor 2008 in gang is gezet. Er zijn bijvoorbeeld meer verloskundigen in dienst van het ziekenhuis gekomen. Zorgverleners zijn ook scherper geworden op veiligheid. Grootschalige ingrepen in de verloskundige zorg zouden dan ook niet op zijn plaats zijn.

Van der Leeuw-Harmsen is voorzitter van de stichting Perinatale Registratie Nederland die cijfers over babysterfte verzamelt, maar zij deed het onderzoek op persoonlijke titel.