Milieucriminelen moeten gaan oppassen

Nederland is een grote afvalexporteur, maar het toezicht op illegale transporten schiet tekort. Daar komt verandering in, verzekeren handhavers. Justitie deed gisteren een inval.

NOVUM41:INVAL GEDAAN BIJ HET RECYCLINGBEDRIJF PEUTE:DORDRECHT;29JAN2013-De politie en Openbaar Ministerie heeft een inval gedaan bij het recyclingbedrijf Peute papier aan de Baanhoekweg 4 in Dordrecht. Het bedrijf dat papier en plastic recyclet, wordt verdacht van fraude en illegale afvaltransporten. De toegangswegen zijn afgelsoten door poltie motoren. Er is een groot team van mensen bezig de panden en terreinen te door zoeken. Het vermoeden bestaat dat het bedijf in 2011 en 2012 enkele miljoenen euro's met de fraude heeft verdiend. Er is beslag gelegd op de administratie, bedrijfspanden, een papierpers, luxe auto's en vorkheftrucks. Ook ivm deze zaak wordt er in rotterdam bij een groothandel in afval- en gerecyclede producten gezocht.Novum/eb/str.Etienne Busink Novum ETIENNE BUSINK

De inval gisteren in Dordrecht bij een van de grootste verwerkingsbedrijven van oud papier en kunststof van Europa, Peute, markeert het einde van een tijdperk. Het tijdperk waarin overheidsinstanties langs elkaar heen werkten en internationale milieucriminelen ongestoord hun gang konden gaan.

Tenminste, als het ligt aan politie, douane, Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie, DCMR Milieudienst Rijnmond en Inspectie Leefomgeving en Transport. Die vijf partijen werken sinds enkele jaren samen in de ‘Proefopstelling Zware Internationale Milieucriminaliteit’. De samenwerking volgt uit het vernietigende oordeel dat de zogenoemde commissie-Mans vijf jaar geleden al velde over de bestrijding van milieucriminaliteit.

Overheden zien slecht toe op naleving van regels, was toen het verhaal. Toezicht is hopeloos versnipperd. Aandacht en kennis bij politie en justitie zijn onvoldoende. Milieucriminelen hebben vrij spel.

Dat begint te veranderen, zeggen de bestrijders nu zelf. Het gaat dan met name om illegale afvaltransporten, verreweg de grootste en meest internationale tak van milieucriminaliteit. Om te voorkomen dat rijke landen hun afval bij de arme overburen dumpen, zijn er internationaal afspraken gemaakt. De EU-lidstaten hebben zich daaraan verbonden. Export van gevaarlijk afval is verboden naar landen die geen deel uitmaken van de OESO, de organisatie van geïndustrialiseerde staten. Uitvoer van overig afval is uitsluitend toegestaan als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Transport van afval moet meestal gemeld worden. Bepaalde soorten afval mogen alleen naar een land als ze daar op verantwoorde wijze worden verwerkt.

Maar die container vol oude magnetrons, bestemd voor China: is dat afval? Of een retourzending, zoals op de papieren staat? En wanneer is een lading oud papier zo vervuild dat het eigenlijk om huisafval gaat? Dat maakt het onderscheppen van illegale afvaltransporten knap lastig. En, anders dan bij geweldsdelicten: niemand die ooit aangifte doet.

Daarbij komt dat Nederland een van de belangrijkste knooppunten in de mondiale afvalhandel is. Volgens de Algemene Rekenkamer exporteerde Nederland in 2010 ruim 14,1 miljoen ton afval. Dan gaat het om zo duizelingwekkend veel containers dat de meeste alleen administratief kunnen worden gecontroleerd, op basis van goederencodes, landen van bestemming en risicoanalyses. Douane en Inspectie zijn extra alert bij transporten naar opkomende economieën of ontwikkelingsgebieden, zoals China en West-Afrika. Sjoemelen is lucratief. Afval verwerken in Nederland is duur. Export als handelswaar levert geld op.

Hoe omvangrijk het illegaal afvaltransport via Nederland is, en hoe effectief de Nederlandse controle, weet niemand. Dat constateerde de Algemene Rekenkamer eind vorig jaar in een rapport. Controle in Nederland geeft geen zekerheid dat afval in het land van bestemming op verantwoorde manier wordt verwerkt.

De vijf partijen die nu samenwerken wijzen op de winst die ze de afgelopen jaren hebben geboekt. Ze hebben meer zicht op specifieke afvalstromen, zoals die van elektronica-afval en kunststofafval. Ze maken gebruik van elkaars informatie, expertise, faciliteiten, van elkaars mankracht. De pakkans bij illegaal afvaltransport is nog altijd klein, maar, zegt politiewoordvoerder Gerrit Lammers: „Deze is aanzienlijk groter dan vijf jaar terug.” Er lopen nu vijf grote onderzoeken. De inval van gisteren is pas het begin.