Kikkererwt: 28.269 genen

De DNA-volgorde van de kikkererwt is in kaart gebracht. Het is na de sojaboon de meest verbouwde peulvrucht ter wereld, en vooral in ontwikkelingslanden een belangrijke eiwitbron voor mens en dier.

De DNA-analyse werd deze week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Biotechnology. Hij is uitgevoerd door een internationale groep van 49 wetenschappers uit onder meer India, Mexico en Australië.

De onderzoekers schrijven dat hun werk vooral ten goede zal komen aan boeren in sub-Sahara-Afrika en Zuidoost-Azië. Nu de DNA-volgorde en alle genen van de kikkererwt bekend zijn, wordt het makkelijker om te veredelen op specifieke eigenschappen, zoals de weerstand tegen ziekten en groeisnelheid. Op termijn kan zo de opbrengst van de oogst, en het inkomen van boeren, verbeteren.

Uit de analyse blijkt dat de kikkererwt 28.269 genen heeft. Dat is een stuk minder dan de ruim 46.000 genen die twee jaar geleden bij de sojaboon werden geteld. Maar het is weer beduidend meer dan de circa 20.000 genen van de mens.

Wat de onderzoekers vooral opviel aan de kikkererwt is het lage aantal genen dat betrokken is bij de verdediging tegen ziektes, 187 om precies te zijn. De sojaboon heeft er bijna drie keer zoveel. Het kan volgens de onderzoekers te maken hebben met de keuze van de nu onderzochte kikkererwt. Het gewas is er grofweg in twee klassen: met een kleine, gekleurde boon (desi genaamd) en een grote, beige boon (kabuli). Planten met een grote beige boon ontstonden pas nadat het gewas al een tijd lang was veredeld. Veredeling gaat over het algemeen ten koste van de genetische variatie. De onderzoekers kozen voor hun DNA-analyse een kabuli-variant uit Canada.

De kikkererwt is een van de zeven basisgewassen uit de vroege landbouw en stamt uit het zuidoosten van Turkije en Syrië. Het gewas hoort tot de vlinderbloemigen, net als klaver, de erwt en de boon. Rond hun wortels leven bacteriën die stikstof uit de lucht halen, die planten vervolgens voor hun groei gebruiken.

    • Marcel aan de Brugh