Hard lachen om de sterren

Je kunt veilig zeggen dat astronoom Neil deGrasse Tyson inmiddels zelf een ster is. Hij komt geregeld over de vloer in de comedyshows van Jon Stewart en Stephen Colbert, doet prijsuitreikingen, zit in panels en laat zich interviewen. Hij kan fenomenaal populariseren én bewogen pleiten voor fatsoenlijke investeringen in wetenschap en ruimtevaart.

En je kunt met hem lachen. Dat blijkt al uit zijn optredens bij Stewart en Colbert, maar hij heeft ook zijn eigen komische praatshow. Twee praatshows, beter gezegd. Eerst was er de podcast Star Talk Radio. Daarin ontvangt hij collega-geleerden en sterren uit de entertainmentwereld, zoals dit jaar bijvoorbeeld Whoopi Goldberg, Morgan Freeman en presentator Bill Maher. De vorm kan per keer verschillen. Nu eens is het ‘gewoon’ een interview, dan weer heeft het gesprek meer weg van een paneldiscussie.

Sinds kort is er ook een videoversie, Star Talk. Dat is geen videoregistratie van de radioshow, maar een apart programma. Dat doet Tyson er ook nog even bij. De formule is vrijwel dezelfde: stop beroemdheden met affiniteit voor wetenschap en onderzoekers met gevoel voor humor bij elkaar in een potje, even roeren en er komt altijd wat aardigs uit.

Om de afleveringen voor een live publiek valt het meest te lachen. Half januari ging het over de marsrobot Curiosity, die de afmetingen zou hebben van een suv. Acteur Jim Gaffigan: „Een suv? Hadden ze niet iets kunnen nemen wat beter was voor het milieu?” Astrobioloog David Grinspoon: „De vorige was zo groot als een Mini, en die had zonnepanelen. This one got nukes.” Waarna Grinspoon en Tyson half in ernst redetwisten over de vraag of hier sprake is van een ‘kerncentrale’ of een ‘apparaat op kernenergie’.

Tyson schetst nog even de gecompliceerde landing van Curiosity. Hoe kon Grinspoon daar vertrouwen in hebben? Grinspoon: „Had ik niet. I was shitting bricks.” En hij vertelt verder over de wat gespannen verhouding tussen de ingenieurs die de viertrapslanding hadden bedacht en de Marsonderzoekers die ervan afhankelijk waren. Zo wisselen humor en informatie elkaar op prettige wijze af.

Het gaat niet altijd over sterrenkunde en ruimtevaart of zelfs maar natuurkunde. In een andere episode van deze maand interviewt Tyson de Amerikaanse tv-kok Anthony Bourdain en bespreekt hij diens verhalen met voedingskundige Marion Nestle en komiek Eugene Mirman. Weinig dijenkletsers hier, maar wel een interessant geheel waarin Tyson op zoek is naar de mechanismen waardoor eetcultuur ontstaat. En deze vaststelling van Bourdain krijgen we op de koop toe: „Als je je eerste varken hebt geslacht, krijg je een hekel aan verspilling. Iedereen zou het een keer moeten doen.”

Bekijk Star Talk via nrc.nl/wetenschap

    • Herbert Blankesteijn