Gemaskerd vechten tegen Morsi

Het geweld in Egypte gaat door. De nieuwste relschoppers zijn die van het Black Bloc. Een perfecte vijand voor de Moslimbroeders.

A masked Egyptian protester part of the Black Bloc, flashes the victory sign during clashes with riot police, background, near Tahrir Square, Cairo, Egypt, Monday, Jan. 28, 2013. An unpredictable new element has entered Egypt’s wave of political unrest, a mysterious group of black-masked young men calling themselves the Black Bloc. They present themselves as the defenders of protesters against the rule of President Mohammed Morsi, but Islamists have used them to depict the opposition as a violent force wrecking the nation. (AP Photo/Khalil Hamra) AP

Hij laat zich M.Z. noemen en heeft zojuist een dievenwagen van de Egyptische oproerpolitie gestolen. De wagen staat nu in lichterlaaie op het Tahrirplein en honderden jonge betogers dansen eromheen. Wanneer de benzinetank ontploft, stijgt luid gejoel op.

„We hadden er drie gestolen”, zegt de 23-jarige M.Z. „Maar omdat we in het zwart waren gekleed, dachten de andere betogers dat wij politie waren. Ze hebben de andere wagens in brand gestoken voor we op het Tahrirplein arriveerden.”

M.Z. zegt dat hij een oprichter is van het Black Bloc: dé nieuwigheid tijdens de aanhoudende, zware rellen rond de tweede verjaardag van de Egyptische revolutie. Vrijdag waren ze plotseling overal te zien: geheel in het zwart geklede jongeren met zwarte skimutsen over hun gezicht.

„Vrijdag heeft het publiek ons leren kennen, maar het was niet onze eerste actie”, zegt M.Z. „De aanval op ikhwanonline, de website van de Moslimbroederschap, op de 24ste? Dat waren wij.”

De term Black Bloc komt van de Europese autonomenbeweging en maakte een comeback tijdens de anti-globalistische betogingen in de jaren negentig. Het is in essentie een techniek om tijdens gewelddadige betogingen de identiteit van demonstranten te verhullen, geen beweging.

M.Z. geeft toe dat de Egyptische variant ‘Black Bloc light’ is. „Laten we zeggen dat we vijftig procent van de Black Bloc-ideeën hebben overgenomen. Wij zijn wél een beweging; en we hebben ook afgesproken dat we geen privé-eigendom gaan vernielen, alleen wat aan de staat of de Moslimbroederschap toebehoort.”

Het idee is gegroeid vanuit de vaststelling dat er twee jaar na de val van Mubarak weinig ten goede is veranderd. „Het politieke proces heeft niets opgeleverd. Dus wij zeggen fuck tegen alles. De enige manier om verandering te brengen is door het met onze eigen handen te doen.”

Het Black Bloc wordt door velen geassocieerd met de ultra’s, de voetbalsupporters. Dat is maar gedeeltelijk zo, zegt M.Z. – zelf een ultra van de Al-Ahly-club en een overlevende van het bloedbad in Port Said vorig jaar. „Het probleem is dat de ultra’s van gerechtigheid voor Port Said hun zaak hebben gemaakt. Ons doel is het regime zelf ten val te brengen.”

De verkopers op Tahrir gaan erin mee: wie vijf pond (60 eurocent) neertelt voor een zwarte skimuts kan zich Black Bloc noemen. M.Z. schat dat de echte Black Bloc’ers met honderd à tweehonderd zijn. „We hebben drie groepen in Kairo en een in Suez waarmee we onze acties coördineren. We spreken elkaar alleen met de initialen aan, maar de identiteit van nieuwe leden moet altijd bekend zijn bij zeker één bestaand lid.”

Die voorzorgsmaatregelen zijn er niet zomaar. Egyptes procureur-generaal, Talaat Abdallah, heeft gisteren de arrestatie van alle Black Bloc’ers bevolen. Hij beschuldigde de beweging van terroristische activiteiten. Hij waarschuwde ook tegen het dragen van zwarte kleren.

In een opiniestuk in de Daily News omschrijft blogger en politicus Mahmoud Salem het Black Bloc als nuttige idioten die zich perfect lenen voor het nieuwe vijandbeeld voor het regime. . „Aan de ene kant: een anarchistische groepering die politie en infrastructuur aanvalt, aan de andere kant: de Moslimbroederschap die altijd roept om stabiliteit.”

M.Z. kent de kritiek dat het Black Bloc de revolutie en de oppositie in diskrediet brengt. Het kan hem niets schelen. „Wat ze over ons gaan zeggen is precies wat Mubarak en na hem het leger en de Moslimbroederschap altijd hebben gezegd over de revolutionairen.”

Het Black Bloc illustreert ook hoe Egypte afglijdt naar een situatie waar mensen het recht in eigen hand nemen en milities actief zijn. Gisteren kondigden de Hazemoon, de aanhangers van de salafistische politicus Abu Ismail, de oprichting aan van een ‘White Bloc’ om de politie te helpen bij de arrestatie van Black Bloc’ers. De Hazemoon zijn op zich al een militie die liberale partijen en mediagebouwen heeft belaagd. De ultra’s zijn een militie. En de mensen uit Port Said die de gevangenis aanvielen om familieleden te bevrijden zijn ook een militie.

Maar de grootste militie is de Moslimbroederschap van president Morsi, zegt M.Z. „Zij zijn begonnen toen ze in december hun stoottroepen op ons afstuurden om met geweld de zitstaking bij het presidentieel paleis te beëindigen.”

Waar eindigt het allemaal? Tijdens de diefstal van de drie politiewagens op maandagavond werd een politieman ontvoerd en zwaar toegetakeld. Dat maakt deel uit van een onvermijdelijke escalatie van het geweld, vindt M.Z. „Zolang de politie niet met scherp op ons schiet, gaan wij dat ook niet doen. Maar als het zover komt, dan zijn wij er klaar voor.”

    • Gert Van Langendonck