Een baan voor iedereen

Het bedrijfsleven wil geen verplicht aantal arbeidsgehandicapten in dienst nemen. Het kabinet wil dat wel. Maar nu is er een rekenfout gemaakt en wil de VVD er nog eens over praten.

den haag. De VVD wil terugkomen op de afspraak in het regeerakkoord dat bedrijven 5 procent van hun personeelsbestand moeten vullen met arbeidsgehandicapten. VVD en PvdA spraken dit percentage af en namen aan dat dit zou neerkomen op 100.000 werknemers. Naar nu blijkt is er een rekenfout gemaakt en gaat het om 170.000 man. Dat vindt de VVD te veel.

VVD-Kamerlid Sjoerd Potters noemt het „vreemd” dat het „nu opeens om bijna dubbel zoveel banen blijkt te gaan”. Het ministerie van Sociale Zaken zei gisteren desgevraagd dat het tijdens de regeerakkoord-onderhandelingen in de eerste berekeningen vergeten was de overheid als werkgever mee te tellen.

Het verplichte quotum voor arbeidsgehandicapten staat in de zogeheten Participatiewet. Het houdt in dat bedrijven met minimaal 25 man personeel in dienst ten minste 5 procent van de beschikbare voltijdbanen aan arbeidsgehandicapten moeten geven. Daarvoor krijgen ze vanaf 2015 zes jaar de tijd. Wie er niet in slaagt, riskeert een boete. De maatregel is bedoeld om de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen te compenseren. Vanaf 2014 gaat de rijksvergoeding aan gemeenten voor mensen in de sociale werkplaatsen naar beneden.

De plannen lijken sterk op de door het vorige kabinet uitgedachte Wet Werken naar Vermogen. Ook die wet ging uit van het idee dat Nederland in vergelijking met het buitenland te veel mensen in een uitkering ‘stopt’ die best kúnnen werken. Werk dat beschikbaar is als bedrijven ze maar onder het minimumloon mogen betalen op basis van hun werkelijke productiviteit, was de gedachte.

Die wet is er niet gekomen. Wetenschappers maakten korte metten met dat idee. De meest gehoorde kritiek op de wet was dat „werkgevers liever niemand aannemen dan iemand die in de weg loopt”. De veronderstelde banen voor deze groepen zouden dan ook niet te vinden zijn.

Het Sociaal Cultureel Planbureau becijferde vorig jaar dat 70 procent van de bedrijven nog nooit heeft overwogen een arbeidsgehandicapte aan te nemen. De veronderstelde krapte op de arbeidsmarkt door de vergrijzing is door de economische crisis bovendien uit zicht geraakt.

Volgens de VVD moet de overheid beginnen zelf het goede voorbeeld te geven. „Als we tussen nu en zes jaar 100.000 mensen weten te plaatsen, lijkt me dat een fantastische prestatie. Als het minder oplevert dan 5 procent, dan moeten we dat maar accepteren”, zegt VVD-Kamerlid Potters.

Coalitiepartner PvdA houdt vast aan de 5 procent in het regeerakkoord. Volgens de woordvoerder van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) was het de onderhandelaars tijdens de formatie duidelijk dat het om een „voorlopige rekenveronderstelling” ging.

Het quotum lag al gevoelig binnen de coalitie omdat de VVD eigenlijk geen voorstander is van een verplichting voor bedrijven. Tijdens de onderhandelingen stemde de VVD evenwel hiermee in. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland wilden al af van de verplichting.

zie ook Opinie, pagina 14