Arts leeft echt mee met zijn patiënt, hij voelt de pijn

Dokters leven echt mee met pijnlijdende patiënten. Hersenscans van artsen die een patiënt behandelen, laten zien dat die artsen daadwerkelijk de pijn van hun patiënten voelen. En dat ze een beloning ervaren als hun behandeling bij een patiënt aanslaat. Deze reactie is het sterkst bij artsen die zichzelf als empathisch beschrijven. Dat meldden Amerikaanse onderzoekers van Harvard Medical School in Boston gisteren in Molecular Psychiatry.

De onderzoekers lieten achttien jonge artsen eerst de pijn doormaken van een heetwordend plaatje dat op de onderarm een pijnprikkel gaf, en een tweede apparaat dat via een armband met elektroden de pijn zou onderdrukken. Dat tweede instrument was nep, maar om de artsen te laten geloven dat het werkte, verlaagden de onderzoekers de temperatuur van het eerste apparaat stiekem.

Daarna deden de artsen een intakegesprek met ‘patiënten’, in werkelijkheid acteurs. De artsen gingen in een MRI-apparaat liggen en kregen daar twee knoppen tot hun beschikking: de ene zou de pijnstillende elektrode-armband activeren, de andere was een nepknop, niet verbonden aan een apparaat. Via spiegeltjes hielden ze oogcontact met hun patiënt.

De ‘patiënt’ speelde het spel mee, en liet een van pijn vertrokken gezicht zien, behalve wanneer de arts de behandelknop indrukte. Uit de hersenactiviteit van de arts was empathie af te lezen: bij het indrukken van de behandelknop werd een gebied actief dat geassocieerd is met de verwachting dat pijn verdwijnt. Ook werd het beloningscentrum actief. Na afloop onthulden de onderzoekers de artsen dat niet hun patiënten maar zijzelf de proefkonijnen waren. Ze mochten zich nog terugtrekken, maar niemand deed dat.

    • Sander Voormolen