Voor Brussel is SNS Reaal geen uitzondering

Het ministerie van Financiën praat ook intensief in Brussel over de redding van SNS Reaal. Daar zien ze grote gelijkenissen met Spanje.

In Brussel geeft niemand publiekelijk informatie over de Nederlandse probleembank SNS Reaal. Een staatssteundossier dat nog loopt, is politiek gevoelig én marktgevoelig. Maar één ding is wel zeker: er is constant overleg tussen functionarissen van het departement Mededinging van eurocommissaris Joaquín Almunia enerzijds en die van het Haagse ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank anderzijds. Het gaat om technische en politieke besprekingen.

ING en ABN Amro zijn niet langer direct bij het dossier betrokken, daar de Commissie deze twee banken uitdrukkelijk heeft verboden acquisities te doen tot al het geld aan staatssteun is terugbetaald en de opgedragen herstructurering is voltooid. Dat is nu nog niet het geval. Brussel houdt strak aan dit verbod vast, en beide banken weten dit.

Minister Dijsselbloem van Financiën en DNB hebben wel geprobeerd Brussel op andere gedachten te brengen, wat betreft dat acquisitieverbod. Zij wilden graag dat de andere banken zouden meebetalen aan de redding van SNS, om te voorkomen dat de belastingbetaler wéér alleen opdraait voor een bank die onderuit gaat. In Brussel bestaat alle begrip voor dit argument. Maar het antwoord was: neen! De Commissie wil consequent zijn. Bovendien: waarom zouden ze soft zijn voor een Nederlandse bank en keihard voor Spaanse en andere banken die exact hetzelfde is overkomen?

Financiën heeft geprobeerd SNS Reaal in Brussel af te schilderen als een uitzonderlijk geval. De situatie zou „uniek” zijn vanwege het achterliggende vastgoedverhaal van de divisie Property Finance. SNS zou „pech” hebben, het is een „ongelukkige samenloop van omstandigheden”, het komt door de internationale recessie, enzovoort.

Voor deze argumenten heeft Brussel echter totaal geen begrip. De afgelopen paar jaar is de Commissie betrokken geweest bij vele tientallen tuimelende banken, in diverse lidstaten – en elke keer, in elk land, horen functionarissen hoe „uniek” en „uitzonderlijk” de toestand is. De schuld ligt, horen zij steevast, bij „de situatie”, de „toezichthouder”, externe omstandigheden of buitenlandse spelers. Wil de Commissie daarom niet coulant zijn?

In Brussel vindt men SNS Reaal helemaal niet uniek. Verre van zelfs. De SNS-saga doet iedereen sterk denken aan wat de Spaanse banken is overkomen, met dezelfde ingrediënten: instortende vastgoedmarkt, kredieten die nooit gegeven hadden mogen worden, zakenpartners met een dubieuze reputatie, et cetera.

Er lijkt dan ook maar één remedie voor SNS: dezelfde als in Spanje. Dit betekent dat alle vastgoedbezittingen in een ‘bad bank’ gestopt moeten worden, en dat de gezonde delen van de bank drastisch geherstructureerd moeten worden, eventueel opgeknipt en doorverkocht. Dit gebeurt in Spanje nu ook. Het is pijnlijk, maar het werkt. Met die vastgoedtak gebeurt voorlopig even niets: ze brengen nu veel te weinig op. Maar het gaat om land en huizen. Die zijn over een poosje, als de economie ooit aantrekt, heus wel weer voor redelijke prijzen te verkopen, is de gedachte.

Ambtenaren wijzen daarnaast nog fijntjes op het grote schaalverschil tussen de Nederlandse situatie en die in Spanje. In Spanje eet slechts 25 procent van de banksector uit de staatsruif, maar met SNS Reaal erbij komt dat percentage in Nederland op 80 procent te liggen. Er bestaat in Brussel weinig begrip voor de hardnekkige Nederlandse gewoonte om net te doen alsof de crisis alleen in zuidelijke landen toeslaat.

Of ING en ABN Amro daarmee de dans ontspringen, is niet zeker. Zij verschuilen zich nu dankbaar achter het acquisitieverbod, om niet mee te hoeven doen aan de redding van SNS. Maar er zijn andere manieren om deze banken erbij te betrekken. Er is een verbod op acquisitie, maar géén verbod op – bijvoorbeeld – belasting betalen. De overheid kan de andere Nederlandse banken om een of andere heffing vragen, voor de financiering van het reddingsplan.

Dit is niet strijdig met de regels van de Commissie. Sterker, het zou juist in de geest van die regels zijn. Als de Nederlandse staat SNS overeind houdt, is dat goed voor de financiële stabiliteit in Nederland. Andere banken hebben daar dus voordeel bij. Daaruit volgt dat het redelijk zou zijn om hen ook een bijdrage te laten leveren aan de redding van SNS Reaal.