Poging twee: een rookverbod in álle cafés

Nederland, Tilburg, 12-9-2008 Roken in Cafe De Kauw. De gasten mogen roken van de eigenaar. Spandoek met protest tegen rookverbod Foto Maarten Hartman Maarten Hartman

De fractie van de ChristenUnie in de Tweede Kamer heeft een motie ingediend om het rookverbod weer in alle cafés te laten gelden, dus ook de kleine. Na de versoepeling van het verbod onder het vorige kabinet, lijkt er inmiddels een parlementaire meerderheid voor strenger beleid.

1 Waarom was het rookverbod ingesteld?

Het rookverbod gold sinds 2008 in alle cafés, restaurants en discotheken. Dat verbod kwam er omdat horecapersoneel volgens de overheid in een rookvrije ruimte moet kunnen werken. In kantoren gold al een rookverbod, om medewerkers tegen ‘meeroken’ te beschermen. Horecagelegenheden die rokers tegemoet wilden komen, moesten een aparte rookkamer openen. Dat deden ze massaal. Cafés die werden betrapt op rokende bezoekers binnen, kregen een boete van de Voedsel- en Warenautoriteit.

Telkens blijkt uit studies dat meeroken met anderen schadelijk is voor de gezondheid. Een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Archives of Internal Medicine beschreef onlangs nog dat het rookverbod in de horeca in een gemeente in de Amerikaanse staat Minnesota in vijf jaar tijd het aantal plotselinge hartdoden had verlaagd van 109 per 100.000 inwoners naar 92.

2 Waarom wordt er in kleine cafés weer wel gerookt?

Al zo’n twee jaar wordt er voor eenmanszaken een uitzondering gemaakt op het rookverbod. Aanleiding was aanhoudend protest van kleine caféhouders, die een bankroet vreesden omdat ze klanten zagen vertrekken naar grote cafés met rookruimte. In kleine cafés, tot 75 vierkante meter vloeroppervlak, is nauwelijks ruimte voor een aparte ‘rookplek’.

Sinds de versoepeling van de regels mag de eigenaar van een klein café, die doorgaans (al dan niet met echtgenoot) zelf achter de toog staat, zelf bepalen of er gerookt mag worden. Inmiddels wordt in ongeveer 43 procent van de cafés en 40 procent van de discotheken gewoon gerookt.

3 Is een algeheel rookverbod haalbaar?

Bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Volksgezondheid eind vorig jaar wilde Carla Dik, Tweede Kamerlid van de ChristenUnie, al een motie indienen om het verbod weer in te stellen voor alle horecazaken. Toen vroeg coalitiepartij PvdA nog om uitstel. De PvdA is voorstander van een algeheel verbod, maar coalitiepartner VVD is er tegen.

Nu heeft de PvdA, bij monde van Kamerlid Myrthe Hilkens, laten weten de motie samen met de ChristenUnie te willen indienen. Met de steun van de sociaal-democraten heeft Dik in theorie een meerderheid in de Tweede Kamer voor haar voorstel. CDA, D66, GroenLinks, SGP en de Partij voor de Dieren zijn ook voor.

4 Het CDA was eerder toch tegen het algehele rookverbod?

In de gedoogcoalitie met VVD en PVV accepteerden de christen-democraten een gedeeltelijke versoepeling van het totale rookverbod in de horeca dat eind 2010, onder Balkenende IV, was ingevoerd. In kleine cafés, zonder personeel, mocht weer worden doorgerookt.

Dat was een pijnlijke concessie voor het CDA. Het rookverbod was immers eerder door de eigen minister ingevoerd. Maar VVD en PVV beschouwden het totale rookverbod altijd al als betuttelend, en wilden er een politiek punt van maken. Nu het CDA weer in de oppositie zit, voelt de partij zich vrij afstand te nemen van het oude coalitiecompromis.

    • Derk Stokmans
    • Frederiek Weeda