Homo’s in Jemen hebben stiekem seks

Homoseksualiteit in Jemen bestaat niet of is een ziekte. Veel homo’s trouwen en leiden een dubbelleven. Ze doen niets om hun situatie te veranderen.

Voor de homo’s van Jemen maakte de Arabische lente niets uit, hun leven is nog steeds een bestaan in het donker. „En het wordt nog donkerder als de fundamentalisten aan de macht komen.”

Salem – niet zijn echte naam – nipt aan zijn thee in een theehuis waar hij vaak komt. „We wisten vanaf het begin dat er voor ons niets zou veranderen. Wat verboden is in de islam, verandert ook een revolutie niet.” De enige reden dat homo’s naar het demonstratieterrein in de hoofdstad Sana’a gingen, was om mannen op te pikken. „Dat ging toen makkelijk met al die tentjes die er stonden.”

Later grepen ordetroepen van de fundamentalistische Islah-partij in. Zij begonnen de tenten te doorzoeken en toen was het afgelopen. Salem is teleurgesteld in zijn mede-homo’s. „Ik heb zo’n 300 homovrienden, allemaal willen ze dat iemand iets voor hen doet, maar zelf doen ze niets.” En hij? Hij doet eigenlijk ook niets. „Ik zou wel willen, maar weet niet wat. Ik denk dat ik beter uit Jemen weg kan gaan.”

In Jemen is homoseksualiteit taboe. Het bestaat niet en als iemand al toegeeft dat het bestaat, is het een ziekte die moet worden genezen. Of je bent bezeten door een djinn, een onzichtbaar wezen dat bezit neemt van mensen. Officieel staat er in Jemen de doodstraf op. In de praktijk wordt die niet vaak uitgevoerd.

„Als je gepakt wordt, belt de politie je vader om hem af te persen. Als hij veel betaalt, laten ze je gaan”, zegt Salem. Principes worden in Jemen nogal eens opzij gezet voor geld. Hoewel, als je familie erachter komt dat je homo bent, is het ook gedaan met je. Dat is de ergste schande die er is.”

Salem is intussen begonnen aan zijn dagelijkse avondwandeling door een drukke winkelstraat in het nieuwe gedeelte van Sana’a. Als de winkels dichtgaan, komen homo’s naar buiten, dan is het donker genoeg. „Kijk, die man die daar tegen dat rolluik staat, speelt met zijn mobieltje, dat is een teken onder homo’s, maar je moet oppassen.”

Niet iedereen die zich als zodanig voordoet is homoseksueel. Er zijn anti-homoploegen actief die homo’s lokken en beroven en afpersen.

De media in Jemen zwijgen over dit soort zaken. In 2004 schreven journalisten een artikel over homoseksualiteit, ze werden vervolgd. Een Jemenitische filmmaker die in 2010 schreef dat homoseksualiteit nu eenmaal deel uitmaakt van de maatschappij, en zich positief uitliet over homohuwelijken, werd met de dood bedreigd. Sindsdien is het stil. Ook de talloze hulporganisaties reppen niet over homorechten.

Homo’s in Jemen leiden een dubbelleven. Velen trouwen, ze hebben geen keus, dat is wat de familie verwacht. Intussen stropen ze ’s avonds laat de straten af, of hebben stiekem seks in lokanda’s: grauwe lokalen waar mannen een bed huren om de drug qat te kauwen, waterpijp te roken en televisie te kijken. „Als je achterin de lokanda seks hebt en zachtjes bent, kan dat wel, dat valt niemand op”, zegt Salem.

Salem vindt dat het eigenlijk niet kan, trouwen en dan zo’n dubbelleven. Je bedriegt je vrouw, je kinderen en jezelf, vindt hij. Maar als hij niet wegkomt uit Jemen, zit er ook voor hem weinig anders op. Dan staat ook hij op een avond in traditioneel kostuum de traditionele huwelijksdans te dansen. „Maar dan zal ik nog steeds op zoek gaan naar mannen, op straat of in de bus.”

Een van de weinige voordelen is dat niemand het vreemd vindt dat mannen al hun vrije tijd met mannen doorbrengen. Zoals het ook normaal is dat mannen op straat hand in hand lopen of de hand op elkaars knie leggen in de bus. Mannen en vrouwen leven een grotendeels gescheiden bestaan.

Ander voordeel is de nationale verslaving aan qat. De qatmarkten zijn goede ontmoetingsplekken. „Het is er druk en je kunt elkaar aanraken zonder dat iemand het door heeft.”

Salem vertelt het allemaal op laconieke maar droevige toon. Hij heeft zich erbij neergelegd dat hij hier geen normaal leven kan hebben. „Ik hoop dat Peter, mijn Amerikaanse ex, me hier kan weghalen, hij is mijn enige optie.”