Vijf plagen van Pakistan

Pakistan broeit. Extremisten richtten in Quetta een bloedbad aan. Het leger vecht in Kashmir weer met India. Een mars op Islamabad voedt de geruchten van een coup. En 2013 is nog maar net begonnen. Uitgelicht: de verscheidene vloeken die het ‘zuivere land’ teisteren. Floris van Straaten

Geweld hoort bij het dagelijks leven van de Pakistanen. Er verstrijkt bijna geen dag zonder dat ergens in het land een of meer bommen afgaan of mensen worden geliquideerd. Of regeringstroepen vechten weer met islamitische opstandelingen of het Indiase leger. Tussen 2008 en 2012 kwamen naar schatting 30.000 inwoners door geweld om het leven. Ook de eerste weken van 2013 liep het dodental weer op.

Elke brandhaard in Pakistan heeft zijn eigen achtergrond, maar ze hangen dikwijls meer met elkaar samen dan men op het eerste gezicht zou denken. Zo heeft de Pakistaanse inlichtingendienst ISI soms de onrust in het Indiase deel van Kashmir aangewakkerd om het India moeilijk te maken. Omgekeerd gaan veel Pakistanen ervan uit dat India separatisten in Baluchistan steunt. Veel van het geweld in Karachi wordt veroorzaakt door mensen die afkomstig zijn uit de grensgebieden tussen Pakistan en Afghanistan. Het hangt ook samen met de lucratieve smokkel van drugs en wapens.

Het land van de zuiverheid – Pakistan is genoemd naar het Urdu-woord voor zuiver: ‘pak’ – is geenszins de islamitische idylle geworden, waarvan de oprichters in 1947 droomden. De etnische en religieuze tegenstellingen zijn te hardnekkig. Veel van het geweld hangt samen met de eeuwige strijd in buurland Afghanistan.

In tegenstelling tot aartsrivaal India beschikt Pakistan nog altijd niet over een stabiel politiek systeem. De enige constanten zijn de macht van de generaals en van de feodale landheren. Dit voorjaar kiezen de Pakistanen een nieuw parlement, al heeft dat betrekkelijk weinig te zeggen. De laatste weken werd weer volop gespeculeerd dat het leger voor die tijd de macht zal grijpen. Niet zo vreemd: opgeteld hebben de generaals bijna drie decennia de macht in handen gehad en ze blijven een belangrijke factor op de achtergrond.

Bovendien werd hoofdstad Islamabad deze maand opgeschrikt door grootscheepse demonstraties tegen de regering, die volgens veel berichten op steun konden rekenen van het leger. Toch lijkt het onwaarschijnlijk dat er weer een coup komt. Dan zouden de militairen zelf de problemen van het land moeten oplossen, waarvoor ook zij geen pasklare oplossing hebben.