Twee keer gepakt door SNS, dat is de vrees

SNS waarschuwt haar beleggers vandaag: de nood is hoog. Maar een besluit over de redding blijft uit. Is uw spaargeld nog veilig? En wat gebeurt er met uw hypotheek?

Nederland, Eindhoven, 18-1-2013. Foto Maarten Hartman. SNS Bank Maarten Hartman

1 Is mijn spaargeld veilig bij SNS?

Spaarders hoeven zich weinig zorgen te maken. Als SNS genationaliseerd of overgenomen wordt door andere partijen, verandert er in feite niets. Alleen de naam van de bank waar je je rekening bij hebt, wordt in het laatste geval anders.

Zelfs als SNS niet gered kan worden en failliet gaat (wat onwaarschijnlijk is), dan nog is het spaargeld van de meeste klanten gewaarborgd. In ieder geval tot 100.000 euro. Dit dankzij het depositogarantiestelsel. Dat beschermt consumenten tegen een bankfaillissement. Andere banken staan in dat geval garant.

Voor mensen met meer dan een ton spaargeld, is het wel oppassen. Het kan raadzaam zijn om alles boven dat bedrag bij een andere bank te zetten. Het garantiestelsel garandeert de consument een ton per bank. Grote uitzondering zijn de achtergestelde deposito’s. Dit zijn spaarrekeningen met een aantrekkelijkere rente, meestal zo’n 5 procent. In ruil daarvoor staan houders ervan wel achteraan in de rij schuldeisers – vandaar de naam.

2Wat als ik een hypotheek heb bij SNS?

Als SNS wordt overgenomen, verhuizen de hypotheken net als spaarrekeningen mee naar de nieuwe bank. Die mag niet ineens het contract openbreken. De hypotheekvoorwaarden blijven ongewijzigd. Althans, totdat de rentevaste periode afloopt. Dan moet er opnieuw onderhandeld worden. Maar dat zou ook zo zijn in de oude situatie.

Potentieel risico is wel dat je onderhandelingspositie slechter is als je rentevaste periode binnenkort afloopt. Het bankenlandschap in Nederland verandert bij een redding van SNS wederom drastisch, zeker als de staat eigenaar wordt. Dat heeft mogelijk consequenties voor de hypotheekrente. Banken die staatssteun hebben gehad, ING en ABN Amro, mogen van Brussel niet de laagste rente bieden. Dat zou concurrentievervalsing zijn. Rabobank is straks wellicht nog de enige bank die dit wel mag. De vraag is of de bank, bij gebrek aan concurrenten, wel heel laag wil gaan zitten.

3 Moeten (particuliere) beleggers zich zorgen maken?

Aandeelhouders zijn linksom of rechtsom de grote verliezers van SNS. Sinds de problemen zijn begonnen bij de bank, is de koers van het aandeel al fors gedaald. En het is bijna onvermijdelijk dat de verliezen nog groter worden. SNS gaf vanochtend nog een ‘marktupdate’ uit die hiervoor waarschuwde. Ongeacht wat voor reddingsplan er straks komt, er zal veel nieuw kapitaal in de bank moeten worden gestoken. De geldschieter zal daarvoor in ruil aandelen eisen. Die aandelen zullen nieuw worden uitgegeven. De posities van de bestaande aandeelhouders zullen daardoor verwateren. Anders gezegd: het kost hen geld.

Er zullen mogelijk ook wel enkele beleggers zijn die juist profiteren van een reddingsactie. Door short te gaan: te speculeren op een koersval. Hedgefondsen passen dit soort beleggingstrategieën graag toe.

4 En beleggers die geld hebben geleend aan SNS, de obligatiehouders?

Dat is het meest heikele issue van dit moment. Verschillende obligatiehouders van SNS hebben onlangs bij het financieel klachteninstituut Kifid een zaak tegen de bank gewonnen omdat ze in het verleden, bij de aankoop van hun beleggingen, waren voorgelogen door SNS of hun financiële adviseurs over rendementen en risico’s. Zij vrezen nu voor een tweede keer ‘gepakt’ te worden als obligatiehouders ook mee moeten betalen aan de redding.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) zei vorige week namelijk in een overleg met de Tweede Kamer over de Europese bankenunieplannen dat hij vindt dat ook obligatiehouders moeten meebetalen bij toekomstige reddingen. Hij noemde SNS niet expliciet. En het is niet duidelijk of hij SNS ook bedoelde. Maar hij lijkt principieel te vinden dat verlies nemen net zo hoort bij beleggen als winst maken, en dat het de enige manier is om de rot echt uit het systeem te halen. Obligatiehouders van SNS zijn ongerust. De Vereniging van Effectenbezitters verklaarde onmiddellijk dat als obligatiehouders worden onteigend, er juridische stappen volgen.

Hoe dan ook wordt het een duivelse juridische exercitie. Dijsselbloem zou zich mogelijk kunnen beroepen op de nieuwe Interventiewet, een wet die in het leven is geroepen na de kredietcrisis en de overheid speciale bevoegdheden geeft als een te grote bank dreigt te bezwijken. Die wet lijkt enige ruimte te bieden voor dit soort onteigeningen. Maar niemand weet nog precies hoeveel. Vast staat dat er dan in elk geval nog jarenlange juridische strijd zal volgen.