Komende herfst herleest Nederland Godfried Bomans

Erik of het klein insectenboek zal dit jaar centraal staan in de leesbevorderingsactie Nederland Leest. Een satirisch sprookje van de  vroeger zo geliefde Godfried Bomans.

Decennialang las Nederland Godfried Bomans, maar de  laatste jaren liet het de Haarlemmer  links liggen. Daar wil de Stichting  CPNB dit jaar verandering in brengen: komende herfst staat Bomans’ klassieke satirische sprookje Erik of het klein insectenboek centraal in de manifestatie Nederland Leest. Het  boek zal de hele maand november gratis worden verstrekt aan leden van Nederlandse bibliotheken.

De op 2 maart honderd jaar geleden geboren Bomans was tijdens zijn leven een van Nederlands meest gelezen schrijvers, in de eerste plaats  door zijn grote komische talent dat  hij ook inzetten bij zijn veelvuldige optredens op radio en later ook televisie. Tot zijn overlijden in 1971  schreef hij onder meer jarenlang columns voor De Volkskrant en Elseviers Weekblad, waarvan de bundels steevast kassuccessen werden.

De roman Erik of het klein insectenboek verscheen in het oorlogsjaar 1941 en het verhaal werd dadelijk razend populair: binnen het jaar verschenen er tien drukken van het  boek. Inmiddels is het boek aan de  vijftigste druk toe. Het werd enkele malen voor televisie bewerkt; in 2004 maakte Gidi van Liempd een speelfilmversie.

Held van het verhaal is de schooljongen Erik Pinksterblom, die  aan de  vooravond van een proefwerk over  insecten het schilderij boven zijn bed  binnengaat (wuivend gras onder een blauwe hemel) en daar aan de praat  raakt met de erop afgebeelde dieren,  meest insecten. Die verbazen zich  over zijn menselijke gewoonten, zoals bidden. ‘Ik praat met God’ zegt  Erik dan desgevraagd. „‘God is Hij  die mij gemaakt heeft’, sprak Erik,  die zijn catachismus-les tamelijk  goed kende. ‘En wie heeft ons gemaakt?’ vroeg de slak. ‘J.Th. van Brienen’, zei Erik. Dit was de naam die in  de rechterhoek van het schilderij  stond. ‘Dus dat is dan onze God,’ besloot de slak.”

    • Arjen Fortuin