'Grote Geest' Gandhi in Delhi gedood

Eindelijk, verzuchten velen in India, staat de jonge Rahul Gandhi op. Rahul (42) is benoemd tot nummer twee van de Congrespartij, die de Indiase politiek al sinds de onafhankelijkheid domineert. Nu is de weg vrij voor weer een dynastieke opvolging: na overgrootvader Nehru, de eerste premier van India, grootmoeder Indira (vermoord door sikhs) en zijn vader Rajiv (vermoord door Tamil Tijgers) is het de beurt aan Rahul om de Congrespartij weer bezieling te geven. Als hij volgend jaar partijleider wordt en opgaat voor het premierschap, kan zijn moeder Sonia, de weduwe van Rajiv, eindelijk van haar rust gaan genieten.

65 jaar geleden was het net onafhankelijke India ook in rep en roer over een Gandhi (die geen bloedbanden had met de huidige Nehru/Gandhi dynastie). ‘Mahatma Gandhi, de onbetwiste leider der Indische onafhankelijkheid, is heden te New Delhi door vier schoten gedood. De 78-jarige „vader van het vrije India” was op weg naar zijn gebedsoord, toen hij dodelijk werd getroffen’, meldde het Algemeen Handelsblad vrijdag 30 januari op de voorpagina. ‘Aanvankelijk een idealist met Tolstojaanse denkbeelden, werd hij later de erkende leider van het Voor-Indische nationalisme, dat zijn geweldloosheid echter verloochende.’

Nehru en de geweldloosheid predikende Mahatma Gandhi waren de belangrijkste architecten van India’s vrijheid. Ze werkten nauw samen binnen de Congrespartij. Maar Mahatma was teleurgesteld in het nieuwe India, door het afhaken van Pakistan en door het oplaaiende geweld tegen moslims in India zelf. Hij werd vermoord door een jonge hindoe-extremist die hem verraad aan de hindoestaanse zaak verweet.

‘Weinig politici hebben meer de aandacht getrokken door hun ongewoon gedrag, weinigen ook zo veel polemiek over hun bedoelingen uitgelokt als de halfnaakte in zijn laken gehulde Indische Mahatma Mohandas Karamsjand Gandhi, in wie de vrome Hindoes de reïncarnatie zagen van een „Grote Geest”’, schreef het Handelsblad.

Ook de Nieuwe Rotterdamsche Courant schreef over de moord. ‘Gandhi kwam naar buiten, en begaf zich, leunende op de schouders van zijn beide kleindochters, naar het houten podium, vanwaar hij placht te bidden en de menigte toe te spreken’. Toen klonken vier schoten. ‘Gandhi viel op zijn knieën, hief zijn handen op en vouwde ze bij wijze van groet aan de gemeente. Toen stortte hij ineen’.

    • Wim Brummelman