Opinie

    • Hans Beerekamp

Economie of cultuur

Nadia Bouras, Said el Haji en Asis Aynan in ‘Buitenhof’

Alsof er nog nooit eerder over gesproken was, alsof er nooit een onderzoek naar was gedaan, presenteerde Buitenhof gisteren een debat over het ‘Marokkanenprobleem’. Met drie ‘Marokkanen’, zoals presentator Pieter Jan Hagens ze consequent bleef aanduiden.

Dat was meteen al het eerste symptoom dat het gesprek representatief was voor een kloof, namelijk die tussen media en politiek enerzijds en de alledaagse maatschappelijke realiteit anderzijds. Nederlanders van Marokkaanse afkomst zijn het over veel zaken niet eens, maar wel over de wens te worden gezien als Marokkaanse Nederlanders, en niet als Marokkanen.

Voor het overige liepen opvattingen en humeuren ook gisteren ver uiteen. De vraag of er eigenlijk wel een probleem is werd door historica Nadia Bouras volmondig negatief beantwoord. Zij vindt uit principe dat je groepen niet verantwoordelijk kunt stellen voor het gedrag van individuen. Bovendien zou de oververtegenwoordiging van jonge Marokkaanse Nederlanders in de kleine criminaliteit vooral sociaal-economische oorzaken hebben, en geen culturele, laat staan religieuze.

Wetenschappelijke publicaties wijzen in dezelfde richting. Als enige onderzoeker kon Bouras zich wentelen in een geharnast gelijk, tegenover twee minder welbespraakte schrijvers, die vooral hun eigen ervaringen als bewijs aanvoerden. Asis Aynan en Said el Haji vinden beiden dat er wel een cultureel probleem is. Aynan moest als kind de klas uit om Arabische les te krijgen, een taal die hij als Berber niet verstond. Zulke opgelegde maatregelen leiden tot schizofrenie en het vastklampen aan religieuze zekerheden. De eerste generatie wist weinig van de islam, hun kinderen noemt Aynan „de eerste generatie Saoediërs”.

El Haji meent dat in Marokkaanse kringen openheid niet gewaardeerd wordt en men het individu onderdrukt. Interessante bespiegelingen over de verbondenheid van zulke problemen met de migratiegeschiedenis werden vrij abrupt onderbroken door een vraag van Hagens: „Moet er strenger gestraft worden?”

Er viel even een stilte vol onbegrip. Ja, als iemand iets verkeerds heeft gedaan, dan moet die gestraft worden. Maar was dat dan het onderwerp van dit gesprek?

Het dendert maar door, de medialogica dat er hard aangepakt moet worden. Wat precies, dat wordt veelal bepaald door de toevallige aanwezigheid van beelden, die steeds opnieuw uitgezonden worden om de publieke verontwaardiging te voeden.

    • Hans Beerekamp