Balletje zonder beest

In Rotterdam is een nieuw Turks hapje ontwikkeld voor Nederland. En voor Turkije. Uit elf probeersels werd als lekkerste aangewezen: de bitterbal. Aanleiding was de viering van vierhonderd jaar goede betrekkingen tussen Nederland en Turkije. Een hapjescompetitie werd op touw gezet door Kosmopolis Rotterdam, die dit jaar geen geld meer krijgt van de gemeente. Van het laatste geld is een tweetalige publicatie gemaakt, als bijlage bij het Turks historische culinair tijdschrift Yemek ve Kültür. In de bijlage recepten en foto’s van de hapjes en artikelen eromheen.

De ambitie is niet gering. Van de bijlage bij het Turkse blad worden 1.500 exemplaren in Turkije verspreid en in het voorwoord schrijft de directeur van Kosmopolis Rotterdam: „Met deze tweetalige publicatie hoopt Kosmopolis dat de vegetarische snacks zowel in Nederland als Turkije hun sporen zullen nalaten.”

Turkije aan de bitterballen? Het ligt genuanceerder en het zit hem in het vegetarische. In de Nederlandse bamischijf en bitterbal is vlees verwerkt, zegt Kosmopolis, het zit in al onze snacks. De viering van het eeuwenoude huwelijk tussen Turkije en Nederland werd aangegrepen om „hier verandering in te brengen”. Dus, „creëer een nieuwe Turks geïnspireerde vegetarische snack”.

Het werden rolletjes en schijfjes, maar vooral balletjes. De winnende bal is een bitterbal met ‘Turkse ingrediënten’. Dat zijn ze niet in het bijzonder (18 ingrediënten met onder meer jeneverbessen, aspergekooknat, komijn, gember, tomaat, koriander en munt). Er gaat een ei in, maar geen vleesbouillon. Want dat wou Kosmopolis precies niet.

Zendelingswerk. Volkeren aan vegetarische snacks helpen.

Maar dat hoeft in Turkije niet. Het is Turken alleen vierhonderd jaar niet gelukt om Rotterdam ervan te doordringen dat in hun land meer dan duizend verschillende schitterend mooie lekkernijtjes worden gemaakt waar geen dier, zelfs geen ei bij komt kijken. En de Turkse keuken is er niet uniek in. Het is malligheid om heerlijkheden vegetarisch te noemen die dat altijd al waren. Sterker. Als het erop staat lijkt het een waarschuwing: niet zo lekker. Tot dat inzicht kwam ook de Nederlandse fabrikant van humus van het merk Maza. Hij veranderde de opdruk van de verpakking. Jarenlang stond de waarschuwing erop dat humus vegetarisch is. Wat een onzin. Zulks staat toch ook niet op ontbijtkoek, chocopasta en vruchtenkwark? Humus, gekend in alle Arabische landen, is gemaakt van kekererwten, citroen, sesampasta en knoflook. Alleen een vegetarisch warhoofd wil er zeker van zijn dat knoflook niet van dieren is gemaakt en eist dat het erop staat.

En dat Rotterdamse balletje? Beetje sesampasta erbij. Te koop in Arabisch supermarkten, in Chinese, en op internet, ook biologische, uit Nicaragua. Aanbevolen; een fantastische sesampasta uit Libanon, merk Choutoura Garden. Om mee te toveren.

Wouter Klootwijk schrijft wekelijks op deze plek over eten en keukenbenodigdheden.

    • Wouter Klootwijk