Waarom Nederland geen serie à la krijgt, zoals Denemarken Borgen

Illustraties Cyprian Koscielniak

Bas Heijne noemt het succes van Deense televisiedrama’s als The Killing, Borgen en The Bridge een klap in ons gezicht (NRC Handelsblad, 19 januari). Waarom maken wij niet zulke succesvolle dramaseries, vraagt hij zich af. Een paar antwoorden vanuit het vak.

Het geld dat beschikbaar is voor Nederlands drama wordt besteed door zo’n tien omroepen. In Denemarken gaan vrijwel alle middelen naar één pot, waaruit dan een serie als Borgen betaald kan worden.

In Denemarken is ook de rol van de creative producer groter dan bij ons. Vaak is deze creative producer ook de scenarioschrijver. Eén persoon beslist daar over het idee, over het format, over de regisseur en over de acteurs. Dit Deense model is een prima systeem, waar met jaloerse blik naar wordt gekeken, maar het betekent wel dat vrijwel alle beschikbare middelen naar een paar producties gaan en dat er dus tientallen regisseurs, schrijvers en acteurs in Kopenhagen geen of weinig werk hebben.

Heijne vraagt verder om drama dat ons allen aangaat, waarin menselijke tekorten nationale politiek worden. Dat krijgen we hier niet. Waarom niet? Het antwoord zal ik illustreren met drie voorbeelden uit eigen praktijk: Pim Fortuyn, Ayaan Hirsi Ali en Volkert van der G.

De realisatie van Pim liep vast omdat de producent een grote afkeer van Fortuyn en diens politiek bleek te hebben. Die afkeer vond hij niet terug in het scenario.

Heftiger ging het eraan toe bij de scripts voor de productie Ayaan in Holland. Ik schreef dat samen met een collega-schrijver. Een langdurig meningencircus barstte los. Dat wij als scenarioschrijvers er ten slotte zelf de stekker uit trokken, kwam omdat de laatste producent alle scènes met Ayaans vader wilde schrappen.

Ten slotte de film over het proefverlof van Volkert van der G. Alles was in orde, maar toen liet de omroep het script nog even lezen door een jurist. Die vond dat de verfilming de integriteit van Volkert zou schaden. Uiteindelijk ging ook dit niet door.

Dit alles zou niet zijn gebeurd binnen het Deense model.

Ger Beukenkamp

Scenarioschrijver