Betalen voor zorg met geld dat je niet hebt

Onrust onder ouderen die een huis bezitten. Ze moeten opeens fors meer betalen voor het verzorgingshuis. Het ‘vermogen’ telt plots mee.

ROTTERDAM - Thuiszorg , een oude wordt geholpen door een thuiszorg medewerkster in haar bejaarden woning met aankleden , schoonmaken en wandelen. Mensen kunnen met een persoonsgebonden budget (pgb) zelf de zorg regelen die zij door ziekte, handicap of ouderdom thuis nodig hebben. Zo kunnen zij de zorg kiezen die ze willen. Ze krijgen een geldbedrag waarvoor zij zelf zorg, hulp of begeleiding kunnen kopen. ANP COPYRIGHT RUT

Haar moeder woont in een inrichting. Ze heeft een eenvoudige kamer en is dement. Een paar jaar geleden verkocht ze haar huis voor twee ton, dat geld staat sindsdien op een bankrekening. Haar pensioen was ze elke maand al kwijt aan de ‘eigen bijdrage’ voor de zorg, het eten en de huur in de inrichting. Vanaf deze maand, las haar dochter deze week in een brief van het CAK, het Centraal Administratie Kantoor, moet ze 900 euro extra betalen. Per maand. Dat, zegt haar dochter, voelt onrechtvaardig.

Tienduizenden ouderen in Nederland voelen zich overvallen door de nieuwe manier waarop de eigen bijdrage in de langdurige zorg wordt berekend. Zo’n 70.000 gepensioneerden moeten meer zelf betalen omdat hun vermogen sinds 1 januari veel zwaarder meetelt bij de berekening van hun ‘eigen bijdrage’.

ANBO, de grootste belangenbehartiger van senioren, zegt overstelpt te worden met telefoontjes nu de overheid de meeste beschikkingen heeft verstuurd over de nieuwe eigen bijdrage. „We worden vooral veel gebeld door kinderen, kleinkinderen of buren, omdat die vaak de administratie verzorgen van de mensen die nu meer moeten betalen”, zegt een woordvoerder.

De belangenorganisatie rekent erop dat er meer telefoontjes zullen komen omdat de administratie van ouderen dikwijls door bewindvoerders wordt gedaan. Die openen niet elke dag de post van mensen voor wie zij de financiën regelen.

In de nieuwe regeling, vorig jaar bedacht door de gelegenheidscoalitie van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie (in het ‘Kunduzakkoord’) wordt niet 4 maar 12 procent van het vermogen bij het inkomen van ouderen opgeteld. De gedachte hierachter is dat rijkere ouderen meer zelf kunnen bijdragen aan de kosten van hun verpleging en verzorging.

Belangrijkste klacht, zegt Anbo, is dat ouderen op papier vaak wel een vermogen hebben, maar in de praktijk niet over dat geld kunnen beschikken. „We hebben al mensen gezien die maandelijks een hogere bijdrage moeten betalen dan zij inkomen hebben.” Dat zou geen probleem zijn als er spaargeld voor handen is, maar vaak zit het kapitaal vast in het huis of bijvoorbeeld in een spaardeposito.

Bij iedereen die twee jaar in een verzorgingstehuis woont, telt het eigen huis voortaan als vermogen. Iemand met een huis met een WOZ-waarde van bijvoorbeeld vier ton, en een hypotheek van een ton, heeft een vermogen van drie ton. Van dat bedrag (verminderd met een heffingsvrij bedrag van 20.000 euro) wordt vanaf dit jaar 12 procent meegeteld als inkomen. Dat betekent 34 mille extra inkomen. Veel ouderen gaan er 800 tot 900 euro per maand op achteruitgaan, ook al kunnen ze hun huis niet verkopen.

De ouderen hebben geen rekening kunnen houden met de nieuwe regeling door hun huis bijvoorbeeld zo snel mogelijk te verkopen of geld weg te geven aan hun kinderen. Want voor de berekening van de eigen bijdrage heeft de overheid het inomen en vermogen per eind 2011 als maat genomen. Deze vermogenstoets levert het kabinet 200 miljoen euro op.

De ANBO is niet principieel tegen het idee dat rijkere ouderen meer moeten betalen voor zorg in een tehuis, maar volgens de organisatie is deze heffing te rigoureus. Bovendien vermoedt de belangenorganisatie dat er fouten zijn geslopen in de beschikkingen van het CAK. Er zijn opvallend veel mensen die in het nieuwe regime de maximale eigen bijdrage van 2.200 euro per maand moeten betalen. Het advies: altijd zelf narekenen.

    • Frederiek Weeda
    • Jeroen Wester